रावणवधोत्तरं विभीषणशोकः—क्षत्रधर्मोपदेशः
Vibhishana’s Lament after Ravana’s Fall; Instruction on Kshatriya-Dharma
विक्षिप्यदीर्घौनिश्चेष्टौभुजावङ्गभूषितौ ।मुकुटेनापवृत्तेनभास्कराकारवर्चसा ।।।।
vikṣipya dīrghau niśceṣṭau bhujāv aṅgadabhūṣitau |
mukuṭenāpavṛttena bhāskarākāravarcasā ||
তোমার দীর্ঘ বাহুদ্বয়, বাহুবন্ধে ভূষিত, ছিটকে পড়ে নিস্তেজ হয়ে আছে; আর তোমার মুকুটও সরে পড়েছে, সূর্যসম দীপ্তিতে উজ্জ্বল॥
"Decked with armlets, motionless are your arms, broken, knocked down with the crown, radiant like the Sun."
It implicitly teaches vairāgya (detachment): royal insignia and bodily strength are transient; dharma urges awareness of mortality.
A vivid description of the fallen warrior’s body and ornaments, intensifying the scene of lament after battle.
Sensitivity and truthful witnessing—grief expressed through careful observation rather than hatred.