Sundarakāṇḍa Sarga 32
Sītā’s Perplexity and Recognition of Hanumān
मनोरथस्स्यादिति चिन्तयामि तथापि बुद्ध्या च वितर्कयामि।किं कारणं तस्य हि नास्ति रूपं सुव्यक्तरूपश्च वदत्ययं माम्।।।।
manorathaḥ syād iti cintayāmi tathāpi buddhyā ca vitarkayāmi |
kiṁ kāraṇaṁ tasya hi nāsti rūpaṁ suvyaktarūpaś ca vadaty ayaṁ mām ||
আমি ভাবি—“হয়তো এ কেবল মনের আকাঙ্ক্ষা।” তবু বুদ্ধি দিয়ে বিচার করি—কারণ কী? সেই আকাঙ্ক্ষার তো কোনো রূপ নেই, কিন্তু এ তো সুস্পষ্ট দেহধারী হয়ে আমার সঙ্গে কথা বলছে।
Noble Sita, seeing the best of vanaras who stood near humbly, began reflecting 'Is this a dream'?
Dharma as viveka (discernment): Sītā distinguishes subjective desire from objective reality, prioritizing सत्य (truth) through rational inquiry.
Sītā debates whether her experience is imagination or a real messenger standing before her.
Sītā’s clear reasoning even while emotionally overwhelmed.