HomeRamayanaBala KandaSarga 72Shloka 3
Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

वैवाहिकसंबन्ध

निश्चयः / Fixing the Mithila–Ayodhya Marital Alliance

सदृशो धर्मसम्बन्ध: सदृशो रूपसम्पदा।रामलक्ष्मणयो राजन् सीता चोर्मिलया सह।।।।

sadṛśo dharmasambandhaḥ sadṛśo rūpasampadā | rāmalakṣmaṇayo rājan sītā cormilayā saha ||

হে রাজন! রাম ও লক্ষ্মণের সঙ্গে সীতা এবং ঊর্মিলার বিবাহবন্ধন সর্বতোভাবে উপযুক্ত—ধর্মে সমান, আর রূপ-সম্পদাতেও সমঞ্জস।

sadṛśaḥwell-matched
sadṛśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsadṛśa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā Ekavacana; predicative with dharmasambandhaḥ
dharmasambandhaḥthe dharmic alliance
dharmasambandhaḥ:
Karta (कर्ता) / subject (elliptic 'asti')
TypeNoun
Rootdharma + sambandha (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā Ekavacana; tatpuruṣa: 'dharmasya sambandhaḥ' (religious/ritual propriety of the alliance)
sadṛśaḥwell-matched
sadṛśaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsadṛśa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Prathamā Ekavacana; predicative with (implicit) sambandhaḥ / arrangement
rūpasampadāin beauty and excellence
rūpasampadā:
Karaṇa (करण) / instrumental specification
TypeNoun
Rootrūpa + sampad (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā (तृतीया) Ekavacana; tatpuruṣa: 'rūpasya sampadā' (by/with beauty and excellence)
rāmalakṣmaṇayoḥof Rama and Lakshmana
rāmalakṣmaṇayoḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (सम्बन्ध) (context: matching/connection)
TypeNoun
Rootrāma + lakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Ṣaṣṭhī/Dvitīyā? Dual form; here Genitive Dual (षष्ठी द्विवचन) 'of Rāma and Lakṣmaṇa' (dvandva)
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
FormSambodhana Ekavacana, Puṃliṅga
sītāSita
sītā:
Karta (कर्ता) (elliptic parallel construction)
TypeNoun
Rootsītā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Prathamā Ekavacana
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-avyaya (समुच्चय) conjunction
ūrmilayāwith Urmila
ūrmilayā:
Sahakāraka (सह) / accompaniment (with saha)
TypeNoun
Rootūrmilā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Tṛtīyā Ekavacana
sahatogether with
saha:
Sahārtha (सह)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormSahārtha-avyaya (सहार्थ) 'together with' governing instrumental

"Be safe. Be blessed. Let me retire to the camp. I have to perform the rites offerings to the forefathers".

D
Daśaratha
J
Janaka
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
S
Sītā
Ū
Ūrmilā

FAQs

Vivāha-dharma: marriage is validated as a righteous bond when compatibility is grounded in dharma (shared values and conduct), not only appearance.

Janaka confirms that the proposed pairings—Rāma–Sītā and Lakṣmaṇa–Ūrmilā—are appropriate and harmonious.

Janaka’s commitment to dharmic propriety: he frames marriage as a moral-sacred alliance rather than a mere political arrangement.