HomeRamayanaBala KandaSarga 67Shloka 7
Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

शिवधनुर्दर्शनं—रामेण धनुर्भङ्गश्च

The Showing of Śiva’s Bow and Rama’s Breaking of It

तेषां नृपो वच: श्रुत्वा कृताञ्जलिरभाषत।विश्वामित्रं महात्मानं तौ चोभौ रामलक्ष्मणौ।।।।

teṣāṃ nṛpo vacaḥ śrutvā kṛtāñjalir abhāṣata | viśvāmitraṃ mahātmānaṃ tau cobhau rāma-lakṣmaṇau ||

তাঁদের কথা শুনে রাজা ভক্তিভরে করজোড়ে মহাত্মা বিশ্বামিত্রকে এবং দুই রাজপুত্র—রাম ও লক্ষ্মণকে—সম্বোধন করে বললেন।

teṣāmof them/their
teṣām:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPum/Napumsaka, Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana; ‘of them’
nṛpaḥthe king
nṛpaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootnṛpa (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Ekavacana
vacaḥwords/speech
vacaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvacas (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka, Dvitīyā, Ekavacana
śrutvāhaving heard
śrutvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeIndeclinable
Rootśru (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वा-प्रत्यय, अव्ययीभाव-स्वरूपेण अव्ययवत्)
kṛtāñjaliḥwith folded palms
kṛtāñjaliḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkṛta + añjali (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Ekavacana; समासः द्वितीया-तत्पुरुषः (अञ्जलिं कृतः)
abhāṣataspoke
abhāṣata:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootbhāṣ (धातु)
FormLaṅ-lakāra (imperfect/past/लङ्), Prathama-puruṣa (3rd person), Ekavacana; Ātmanepada
viśvāmitramViśvāmitra
viśvāmitram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootviśvāmitra (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Dvitīyā, Ekavacana
mahātmānamgreat-souled
mahātmānam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Dvitīyā, Ekavacana; समासः कर्मधारयः (महान् आत्मा यस्य)
tauthose two
tau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Dvivacana; demonstrative pronoun
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चय-बोधक अव्यय)
ubhauboth
ubhau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootubha (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Dvivacana
rāmalakṣmaṇauRāma and Lakṣmaṇa
rāmalakṣmaṇau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma + lakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
FormPumliṅga, Prathamā, Dvivacana; समासः इतरेतर-द्वन्द्वः

Having heard this, the king with folded hands said to the great soul Viswamitra sitting with the two princes Rama and Lakshmana:

J
Janaka
V
Viśvāmitra
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma as reverence to spiritual authority: Janaka honors the sage and the princes through respectful posture and speech.

After the bow is brought, Janaka turns to Viśvāmitra and the two brothers to speak about the bow and the challenge.

Humility and respect—royalty bows (symbolically) before wisdom and righteousness.