HomeRamayanaBala KandaSarga 59Shloka 11
Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

विश्वामित्रस्य शरणागति-प्रशंसा तथा वासिष्ठपुत्र-शापः

Visvamitra grants refuge; the curse upon Vasishta’s sons

श्रुत्वा ते वचनं सर्वे समायान्ति द्विजातय:।सर्वदेशेषु चागच्छन् वर्जयित्वा महोदयम्।।1.59.11।।

śrutvā te vacanaṃ sarve samāyānti dvijātayaḥ |

sarvadeśeṣu cāgacchan varjayitvā mahodayam ||

আপনার বার্তা শুনে সকল দ্বিজ আসছেন; সর্বদেশ থেকে তাঁরা এসে পৌঁছেছেন—শুধু মহোদয় ব্যতীত।

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
तेthat/your
ते:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; 'वचनम्' इत्यस्य विशेषण (your/that)
वचनम्message
वचनम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
समायान्तिare coming together
समायान्ति:
क्रिया (verb)
TypeVerb
Rootसम्-आ-या (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
द्वि-जातयःthe twice-born (Brahmins)
द्वि-जातयः:
कर्ता (Karta)
TypeNoun
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) + जाति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; द्विगु-समासः (द्वौ जन्मनी यस्य) = 'twice-born'
सर्व-देशेषुin/from all regions
सर्व-देशेषु:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + देश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारय/तत्पुरुष-भावः (सर्वेषु देशेषु)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
आगच्छन्came/arrived
आगच्छन्:
क्रिया (verb)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद (पाठानुसारं 'आगच्छन्' = 'आगच्छन्/आगच्छन्' as finite imperfect poetic form)
वर्जयित्वाexcluding
वर्जयित्वा:
पूर्वकाल-क्रिया
TypeVerb
Rootवर्ज् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); 'having excluded'
महोदयम्Mahodaya (a person/place)
महोदयम्:
कर्म (object of exclusion)
TypeNoun
Rootमहोदय (प्रातिपदिक; proper noun/epithet)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

Having heard your words, all brahmins except Mahodaya have arrived from all countries.

D
dvijātis (twice-born)
M
Mahodaya

FAQs

Dharma in ritual life depends on collective participation and truthful coordination; the verse also notes conscientious exception-reporting (who did not come).

The disciples inform Viśvāmitra that the invited brahmins have assembled from many lands, with one notable exception.

Reliability and clarity in communication—an essential virtue for maintaining order in sacred undertakings.