HomeRamayanaBala KandaSarga 38Shloka 10

Shloka 10

एक: कस्यास्सुतो ब्रह्मन् का बहून् जनयिष्यति।श्रोतुमिच्छावहे ब्रह्मन् सत्यमस्तु वचस्तव।।।।

ekaḥ kasyāḥ suto brahman kā bahūn janayiṣyati | śrotum icchāvahe brahman satyam astu vacas tava || 1.38.10 ||

হে ব্রহ্মন! কার গর্ভে একমাত্র পুত্র হবে, আর কে বহু পুত্র প্রসব করবে? হে ব্রহ্মর্ষি! আমরা উভয়ে শুনতে চাই; আপনার বাক্য সত্য হোক॥

एकःone (son)
एकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; संख्यावाचक (one [son])
कस्याःof which (of us)
कस्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
सुतःson
सुतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ब्रह्मन्O Brahman-sage
ब्रह्मन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन; ऋषिसम्बोधन
काwhich (woman)
का:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम
बहून्many
बहून्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (of implied ‘sons’)
जनयिष्यतिwill beget
जनयिष्यति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलृट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), ‘to hear’
इच्छावहेwe two wish
इच्छावहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, द्विवचन; आत्मनेपद
ब्रह्मन्O Brahman-sage
ब्रह्मन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा, एकवचन
सत्यम्true
सत्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय (predicate nominal)
अस्तुlet it be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वचःword, statement
वचः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

O knower of Brahman! which of us will beget one, and who many sons? O Brahmarshi! we wish to hear. Let your words come true".

B
Bhṛgu
K
Keśinī
S
Sumatī
S
Sagara (implied context)

FAQs

Satya and faith in ṛṣi-vākya: the righteous order treats a sage’s truthful speech as dependable and worthy of trust.

Sagara’s queens ask Bhṛgu about the outcome of their boon—whether one will bear a single heir and the other many sons.

Reverent inquiry: they seek knowledge respectfully and affirm confidence in the sage’s truthfulness.