HomeRamayanaBala KandaSarga 26Shloka 14
Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

ताटकावधः

The Slaying of Tāṭakā

विश्वामित्रस्तु ब्रह्मर्षिर्हुङ्कारेणाभिभर्त्स्यताम्।स्वस्ति राघवयोरस्तु जयं चैवाभ्यभाषत।।1.26.14।।

viśvāmitras tu brahmarṣir huṅkāreṇābhibhartsyatām | svasti rāghavayor astu jayaṃ caivābhyabhāṣata ||1.26.14||

তখন ব্রহ্মর্ষি বিশ্বামিত্র ভয়ংকর হুঙ্কারে তাকে ধমক দিলেন এবং বললেন—“দুই রাঘবের মঙ্গল হোক, আর বিজয়ও হোক।”

विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपातः (but/indeed)
ब्रह्मर्षिःthe Brahmarṣi
ब्रह्मर्षिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootब्रह्मर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेष्य-विशेषणभावः (apposition to विश्वामित्रः)
हुङ्कारेणwith a huṅkāra (menacing sound)
हुङ्कारेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootहुङ्कार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः (करण), एकवचनम्
अभिभर्त्स्यताम्(he) threatened
अभिभर्त्स्यताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-भर्त्स् (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्; आज्ञार्थः (let him threaten / he threatened in command-like utterance)
स्वस्तिwell-being / auspiciousness
स्वस्ति:
Prayojana (प्रयोजन)
TypeIndeclinable
Rootस्वस्ति (अव्यय/नपुंसक-प्रातिपदिक)
Formमङ्गलवाचक-अव्ययम् (benedictive particle: well-being)
राघवयोःof the two Rāghavas (Rama and Lakṣmaṇa)
राघवयोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः (सम्बन्ध), द्विवचनम्
अस्तुmay there be
अस्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative/benedictive), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
जयम्victory
जयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; (अस्तु इत्यस्य कर्मरूपेण)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
एवalso / indeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-निपातः
अभ्यभाषतspoke
अभ्यभाषत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअभि-भाष् (धातु)
Formलङ्-लकारः (imperfect/past), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; आत्मनेपदम्

Brahmarshi Viswamitra threatened her with hunkara (menacing sound), uttering, "Auspices to the Raghavas (Rama and Lakshmana) be aupicousness and success!" victorious.

V
Viśvāmitra
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Dharma here is the righteous protection of the innocent and of sacred rites; the sage strengthens the protectors with a blessing and confronts adharma without hesitation.

As Tāṭakā attacks, Viśvāmitra intimidates her and simultaneously invokes auspiciousness and victory for Rāma and Lakṣmaṇa.

Viśvāmitra’s protective resolve and spiritual authority—using disciplined power to support dharma.