Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

The Slaying of Devāntaka, Durdharṣa, and Durmukha

संदह्य सहसा शूलं वह्निकूटसमप्रभम् । दैत्यस्य हृदयं भित्वा गता सा च धरातलम्

saṃdahya sahasā śūlaṃ vahnikūṭasamaprabham | daityasya hṛdayaṃ bhitvā gatā sā ca dharātalam

ক্ষণমাত্রে অগ্নিকূটসম দীপ্ত শূল দগ্ধ হয়ে দৈত্যের হৃদয় বিদীর্ণ করে ভূমিতলে গিয়ে পড়ল।

संदह्यhaving scorched/burned
संदह्य:
पूर्वक्रिया (Pūrvakriyā/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + √दह् (धातु), ल्यप्/य-प्रत्यय (absolutive)
Formल्यबन्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having burned)
सहसाsuddenly
सहसा:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहसा (अव्यय)
Formआकस्मिकत्वार्थक अव्यय (adverb: suddenly)
शूलम्the spear
शूलम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootशूल (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
वह्निकूटसमप्रभम्having a glow like a mass of fire
वह्निकूटसमप्रभम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootवह्नि + कूट + सम + प्रभ (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष (उपमान/सादृश्य: 'having radiance equal to a heap/peak of fire'), द्वितीया विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; शूलम् इति विशेषण
दैत्यस्यof the Daitya
दैत्यस्य:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति (6th/षष्ठी), एकवचन, पुंलिङ्ग
हृदयम्heart
हृदयम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग
भित्वाhaving pierced
भित्वा:
पूर्वक्रिया (Pūrvakriyā/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Root√भिद् (धातु), क्त्वा-प्रत्यय (absolutive)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having pierced)
गताwent
गता:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु), क्त-प्रत्यय; गत (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past participle), प्रथमा विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग; कर्तरि प्रयोगे (as predicate: 'went')
साit/she (that weapon)
सा:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा विभक्ति, एकवचन, स्त्रीलिङ्ग
and
:
सम्बन्ध (Sambandha/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
धरातलम्to the ground
धरातलम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootधरा + तल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष ('earth-surface'), द्वितीया विभक्ति, एकवचन, नपुंसकलिङ्ग; गता इत्यस्य गन्तव्य (goal)

Narrator (contextual speaker not specified in the provided excerpt)

Primary Rasa: raudra

Secondary Rasa: adbhuta

Type: earthly

Sandhi Resolution Notes: दृष्ट-सन्धि नहीं; वह्निकूटसमप्रभम् = वह्निकूट + समप्रभम्; धरातलम् = धरा + तलम्

D
Daitya (demon)
Ś
Śūla (trident)

FAQs

A fiery trident (śūla) swiftly pierces and burns through a demon’s heart and then falls to the ground.

It describes the weapon’s radiance as comparable to a heap or mass of fire, emphasizing overwhelming heat and brilliance.

The imagery highlights the decisive defeat of destructive forces (daitya) by a higher, purifying power—often read as the triumph of dharma over adharma.