Adhyaya 39 — Funeral Rites
आलोल्यमारोग्यमनिष्ठुरत्वं गन्धः शुभो मूत्रपुरीषमल्पम् ।
कान्तिः प्रसादः स्वरसोम्यतां च योगप्रवृत्तेः प्रथमं हि चिह्नम् ॥
ālolyam ārogyam aniṣṭhuratvaṃ gandhaḥ śubho mūtra-purīṣam alpam /
kāntiḥ prasādaḥ svara-saumyatā ca yoga-pravṛtteḥ prathamaṃ hi cihnam //
হালকাভাব, স্বাস্থ্য, রূঢ়তার অভাব, দেহে মনোরম গন্ধ, মূত্র‑মলের স্বল্পতা, তেজ, প্রসন্নতা/স্বচ্ছতা এবং কণ্ঠস্বরের কোমলতা—এগুলোই যোগাভ্যাসে প্রবৃত্তির প্রথম লক্ষণ।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "adbhuta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Yoga is validated by ethical and physiological refinement—mildness, clarity, and balanced bodily functions—rather than by claims of power.
Upadeśa on yogic progress markers; not pancalakṣaṇa.
The signs point to prāṇa becoming regulated and sattva predominating: radiance and serenity indicate inner coherence; reduced excretions symbolize efficient assimilation and diminished tamas.