Adhyaya 28 — Alarka Inquires into Varna and Ashrama Dharma; Madalasa Defines the Fourfold Duties
इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे पितापुत्रसंवादे आत्मविवेको नाम सप्तविंशोऽध्यायः ।
अष्टाविंशोऽध्यायः ।
जड उवाच तन्मातुर्वचनं श्रुत्वा सोऽलर्को मातरं पुनः ।
पप्रच्छ वर्णधर्मांश्च धर्मा ये चाश्रमेषु च ॥
iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe pitāputrasaṃvāde ātmaviveko nāma saptaviṃśo 'dhyāyaḥ / aṣṭāviṃśo 'dhyāyaḥ / jaḍa uvāca tanmātur vacanaṃ śrutvā so 'larko mātaraṃ punaḥ / papraccha varṇadharmāṃś ca dharmā ye cāśrameṣu ca
এইভাবে শ্রী মার্কণ্ডেয় পুরাণে পিতা-পুত্র সংলাপে ‘আত্মবিবেক’ নামক সপ্তবিংশ অধ্যায় সমাপ্ত হল। এখন অষ্টাবিংশ অধ্যায় আরম্ভ। জড় বললেন—মাতার বাক্য শুনে আলর্ক পুনরায় মাতাকে বর্ণধর্ম ও আশ্রমধর্ম সম্বন্ধে জিজ্ঞাসা করল।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "jijnasa", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
The text pivots from rājadharma to broader social and life-stage duties, indicating that personal and royal ethics are grounded in a wider varṇāśrama framework.
This is a structural marker (colophon/transition) within didactic material; it does not map to sarga/pratisarga/manvantara/vaṃśa directly.
The shift from ‘self-discernment’ to ‘social duties’ suggests an integrative ideal: inner clarity (ātmaviveka) should express as ordered conduct in the world.