Adhyaya 20 — Ritadhvaja’s Companionship with the Naga Princes and the Origin of the Horse Kuvalaya
तस्य मित्रगुणान् मित्राण्यमित्राश्च पराक्रमम् ।
कथयन्ति सदा सत्सु पुत्रवांस्तेन वै पिता ॥
tasya mitraguṇān mitrāṇy amitrāś ca parākramam | kathayanti sadā satsu putravāṃs tena vai pitā ||
তার বন্ধুরা তার মৈত্রীগুণের কথা বলে, আর শত্রুরাও তার পরাক্রমের কথা বলে; সে সর্বদা সজ্জনদের মধ্যে কীর্তিত—তাই এমন পুত্র পেয়ে পিতা নিঃসন্দেহে ধন্য।
{ "primaryRasa": "vira", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
A complete character is acknowledged from both sides: affection recognizes kindness, opposition recognizes strength. When even adversaries cannot deny virtue, one’s standing becomes stable and widely credible.
Ethical instruction within narrative; not a cosmological/genealogical pañcalakṣaṇa segment.
Friends and enemies can symbolize inner tendencies: sattvic impulses affirm one’s gentleness, while resistant impulses confirm one’s resilience—together indicating integrated virtue.