Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Udyoga-parva Adhyāya 69: Dhṛtarāṣṭra’s Reverential Address to Sañjaya on Vāsudeva

संजय उवाच श्रुतं मे वासुदेवस्य नामनिर्वचनं शुभम्‌ | यावत्‌ तत्राभिजाने5हमप्रमेयो हि केशव:,संजयने कहा--राजन्‌! मैंने वसुदेवनन्दन श्रीकृष्णके नामोंकी मंगलमयी व्युत्पत्ति सुन रखी है, उसमें जितना मुझे स्मरण है, उतना बता रहा हूँ। वास्तवमें तो भगवान्‌ श्रीकृष्ण समस्त प्राणियोंकी पहुँचसे परे हैं

sañjaya uvāca śrutaṃ me vāsudevasya nāmanirvacanaṃ śubham | yāvat tatrābhijāne 'ham aprameyo hi keśavaḥ ||

সঞ্জয় বললেন—রাজন! আমি বসুদেবনন্দন বাসুদেবের নামসমূহের মঙ্গলময় ব্যুৎপত্তি ও তাৎপর্য শুনেছি। যতটা আমার স্মরণে আছে, ততটাই বলছি; কারণ কেশব সত্যই অপরিমেয়—সমস্ত প্রাণীর সম্পূর্ণ বোধের অতীত।

संजयःSanjaya
संजयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंजय
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative, Singular
मेof me / by me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
वासुदेवस्यof Vāsudeva (Krishna)
वासुदेवस्य:
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Genitive, Singular
नामनिर्वचनम्etymological explanation of the name(s)
नामनिर्वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनामनिर्वचन
FormNeuter, Nominative, Singular
शुभम्auspicious
शुभम्:
TypeAdjective
Rootशुभ
FormNeuter, Nominative, Singular
यावत्as much as / to the extent that
यावत्:
TypeIndeclinable
Rootयावत्
तत्रtherein / in that (account)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अभिजानेI know / I understand
अभिजाने:
TypeVerb
Rootअभि-ज्ञा
FormPresent, 1st, Singular, Atmanepada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Singular
अप्रमेयःimmeasurable / beyond valid means of knowledge
अप्रमेयः:
TypeAdjective
Rootअप्रमेय
FormPotential passive participle / gerundive (ण्यत्), Masculine, Nominative, Singular
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
केशवःKeśava (Krishna)
केशवः:
Karta
TypeNoun
Rootकेशव
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
K
Keśava