Bhīṣma’s Appraisal of Kaurava Champions (भीष्मकृतः रथिनां गुणनिरूपणम्)
अर्थसिद्धि तव रणे करिष्यति न संशय: । शस्त्रविद्धिरनाधृष्यो दूरपाती दृढायुध:,हनिष्यति चमूं तेषां महेन्द्रो दानवानिव । ये युद्धमें तुम्हारे अभीष्ट अर्थकी सिद्धि करेंगे। इसमें संशय नहीं है। बड़े-बड़े शस्त्रवेत्ता भी इन्हें परास्त नहीं कर सकते। इनके आयुध अत्यन्त दृढ़ हैं और ये दूरके लक्ष्यको भी मार गिरानेमें समर्थ हैं। जैसे देवराज इन्द्र दानवोंका संहार करते हैं, उसी प्रकार ये भी पाण्डवोंकी सेनाका विनाश करेंगे
bhīṣma uvāca |
arthasiddhiṁ tava raṇe kariṣyati na saṁśayaḥ |
śastraviddhir anādhṛṣyo dūrapātī dṛḍhāyudhaḥ |
haniṣyati camūṁ teṣāṁ mahendro dānavān iva ||
যুদ্ধে সে তোমার অভীষ্ট উদ্দেশ্য সিদ্ধ করবে—এতে সন্দেহ নেই। অস্ত্রবিদ্যায় পারদর্শী, মহা শস্ত্রজ্ঞদেরও অদম্য; দৃঢ় অস্ত্রে সজ্জিত, দূর থেকে লক্ষ্যভেদে সক্ষম। দেবরাজ মহেন্দ্র যেমন দানবদের নিধন করেছিলেন, তেমনি সে তাদের সেনাকে ধ্বংস করবে।
भीष्म उवाच
The verse highlights the warrior-ethic of confidence grounded in capability: mastery of arms, steadfast equipment, and tactical reach are presented as decisive factors in fulfilling a ruler’s objective in war, reinforced through a mythic analogy to Indra’s victory over the Dānavas.
Bhishma is assuring his side (the Kaurava leadership) that a particular champion will achieve the desired goal in the coming battle and will devastate the opposing army, comparing his expected slaughter to Indra’s destruction of the Dānavas.