Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

पूर्ण श्रद्धाकें साथ क्रमश: कथा सुनते हुए उसे अन्ततक पूर्णरूपसे श्रवण करना चाहिये। यथाशक्ति श्रवणके लिये उद्यत रहकर मनको प्रसन्न रखे। हृदयमें हर्षसे उललसित हो मनमें संशय या तर्क-वितर्क न करे ।।

pūrṇaśraddhayā saha kramaśaḥ kathāṃ śṛṇvan tām antataḥ pūrṇarūpeṇa śravaṇaṃ kuryāt | yathāśakti śravaṇāya udyataḥ san manaḥ prasannaṃ rakṣet | hṛdaye harṣeṇa ullasitaḥ san manasi saṃśayaṃ vā tarka-vitarkaṃ na kuryāt || satyārjavavrato dāntaḥ śuciḥ śaucasamanvitaḥ | śraddadhāno jitakrodho yathā sidhyati tac chṛṇu ||

বৈশম্পায়ন বললেন—পূর্ণ শ্রদ্ধায় ধাপে ধাপে এই কাহিনি শুনে একেবারে শেষ পর্যন্ত সম্পূর্ণভাবে শ্রবণ করা উচিত। সামর্থ্য অনুযায়ী শ্রবণে উদ্যত থেকে মনকে প্রফুল্ল রাখবে; হৃদয় আনন্দে উচ্ছ্বসিত রেখে সন্দেহ বা তর্ক-বিতর্কে প্রবৃত্ত হবে না। যে শ্রোতা সত্য ও সরলতার ব্রতে স্থিত, ইন্দ্রিয়-সংযমী, শুচি ও পরিচ্ছন্নতার আচারে সম্পন্ন, শ্রদ্ধাবান এবং ক্রোধজয়ী—সে কীভাবে সিদ্ধি লাভ করে, তা আমি বলছি; শোনো।

सत्यार्जव्रतःone whose vow is truth and straightforwardness
सत्यार्जव्रतः:
Karta
TypeAdjective
Rootसत्यार्जव्रत
FormMasculine, Nominative, Singular
दान्तःself-controlled
दान्तः:
Karta
TypeAdjective
Rootदान्त
FormMasculine, Nominative, Singular
शुचिःpure
शुचिः:
Karta
TypeAdjective
Rootशुचि
FormMasculine, Nominative, Singular
शौचसमन्वितःendowed with cleanliness
शौचसमन्वितः:
Karta
TypeAdjective
Rootशौच-समन्वित
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रद्धधानःfaithful, having faith
श्रद्धधानः:
Karta
TypeAdjective
Rootश्रद्धा-धा (धातु: धा) → श्रद्धधान
FormMasculine, Nominative, Singular
जितक्रोधःone who has conquered anger
जितक्रोधः:
Karta
TypeAdjective
Rootजित-क्रोध
FormMasculine, Nominative, Singular
यथाhow; in what manner
यथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयथा
सिध्यतिattains success; is accomplished
सिध्यति:
TypeVerb
Rootसिध्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
तत्that (result/way)
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
शृणुhear; listen
शृणु:
TypeVerb
Rootश्रु
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana

Educational Q&A

The verse teaches the discipline of listening to sacred narrative: hear it fully and sequentially with faith, mental clarity, joy, and without skeptical quarrelling; cultivate truthfulness, straightforwardness, self-restraint, purity/cleanliness, faith, and mastery over anger to gain spiritual fruition (siddhi).

Vaiśampāyana pauses the storyline to instruct the audience on the proper inner attitude and ethical qualifications of a hearer, framing the act of listening itself as a dharmic practice that yields ‘siddhi’ when done rightly.