Previous Verse
Next Verse

Shloka 14

अध्याय ३३१: नारायणकथा-प्रशंसा तथा नारदस्य श्वेतद्वीप-निवृत्ति एवं बदरी-आगमनम् | Chapter 331: Praise of the Nārāyaṇa Narrative; Nārada’s Return from Śvetadvīpa and Arrival at Badarī

इसलिये मानसिक दु:खको बुद्धिके द्वारा विचारसे और शारीरिक कष्टको औषध- सेवनद्वारा नष्ट करना चाहिये। शास्त्रज्ञानके प्रभावसे ही ऐसा होना सम्भव है। दुःख पड़नेपर बालकोंकी तरह रोना उचित नहीं है ।। अनित्यं यौवन रूप॑ं जीवितं द्रव्यसंचय: । आरोग्यं प्रियसंवासो गृध्येत्‌ तत्र न पण्डित:,रूप, यौवन, जीवन, धन-संग्रह, आरोग्य तथा प्रियजनोंका सहवास--ये सब अनित्य हैं। विद्वान्‌ पुरुषको इनमें आसक्त नहीं होना चाहिये

anityaṁ yauvana-rūpaṁ jīvitaṁ dravya-saṁcayaḥ | ārogyaṁ priya-saṁvāso gṛdhyet tatra na paṇḍitaḥ ||

নারদ বললেন—যৌবন ও রূপ অনিত্য; জীবন, ধনসঞ্চয়, আরোগ্য এবং প্রিয়জনের সান্নিধ্যও ক্ষণস্থায়ী। অতএব পণ্ডিত ব্যক্তি এগুলিতে আসক্ত হন না। দুঃখ উপস্থিত হলে বিচার-বিবেচনায় মানসিক যন্ত্রণা প্রশমিত করা উচিত এবং যথোচিত ঔষধ-সেবনে শারীরিক কষ্ট নিবারণ করা উচিত; শাস্ত্রজ্ঞানের প্রভাবেই এমন স্থৈর্য সম্ভব। বিপদে শিশুর মতো কাঁদা শোভন নয়।

अनित्यम्impermanent
अनित्यम्:
TypeAdjective
Rootअनित्य
FormNeuter, Nominative, Singular
यौवनम्youth
यौवनम्:
TypeNoun
Rootयौवन
FormNeuter, Nominative, Singular
रूपम्beauty/form
रूपम्:
TypeNoun
Rootरूप
FormNeuter, Nominative, Singular
जीवितम्life
जीवितम्:
TypeNoun
Rootजीवित
FormNeuter, Nominative, Singular
द्रव्य-संचयःaccumulation of wealth
द्रव्य-संचयः:
TypeNoun
Rootद्रव्य-संचय
FormMasculine, Nominative, Singular
आरोग्यम्health
आरोग्यम्:
TypeNoun
Rootआरोग्य
FormNeuter, Nominative, Singular
प्रिय-संवासःdwelling/association with loved ones
प्रिय-संवासः:
TypeNoun
Rootप्रिय-संवास
FormMasculine, Nominative, Singular
गृध्येत्should be greedy / should hanker
गृध्येत्:
TypeVerb
Rootगृध्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
तत्रtherein / in those (things)
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
not
:
TypeIndeclinable
Root
पण्डितःa wise man
पण्डितः:
Karta
TypeNoun
Rootपण्डित
FormMasculine, Nominative, Singular

नारद उवाच

N
Nārada