Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

Adhyāya 31: Rājasūya-samāgama — The Gathering of Kings and the Ordering of Hospitality

तस्यां पुर्या तदा चैव माहिष्मत्यां कुरूद्वह । बभूवुरनतिग्राह्मा योषितश्छन्दत: किल,कुरुश्रेष्ठ जनममेजय! उस समय माहिष्मतीपुरीमें युवती स्त्रियाँ इच्छानुसार ग्रहण करनेके योग्य नहीं रह गयी थीं (क्योंकि वे स्वतन्त्रतासे ही वरका वरण किया करती थीं)

tasyāṃ puryāṃ tadā caiva māhiṣmatyāṃ kurūdvaha | babhūvur anatigrahmyā yoṣitaś chandataḥ kila ||

কুরুশ্রেষ্ঠ! তখন মাহিষ্মতী নগরীতে যুবতী নারীরা যেন সহজে ‘গ্রহণযোগ্য’ ছিল না; কারণ তারা নিজেদের ইচ্ছামতোই স্বয়ং বর বেছে নিত।

तस्याम्in that
तस्याम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Locative, Singular
पुर्याम्in the city
पुर्याम्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुरी
FormFeminine, Locative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
माहिष्मत्याम्in (the city of) Māhiṣmatī
माहिष्मत्याम्:
Adhikarana
TypeProperNoun
Rootमाहिष्मती
FormFeminine, Locative, Singular
कुरूद्वहO best of the Kurus
कुरूद्वह:
TypeNoun
Rootकुरूद्वह
FormMasculine, Vocative, Singular
बभूवुःbecame/were
बभूवुः:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect, Third, Plural, Parasmaipada
अनतिग्राह्याःnot to be taken/accepted (by others)
अनतिग्राह्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootअनतिग्राह्य
FormFeminine, Nominative, Plural
योषितःwomen/young women
योषितः:
Karta
TypeNoun
Rootयोषित्
FormFeminine, Nominative, Plural
छन्दतःaccording to (their) will/at pleasure
छन्दतः:
Karana
TypeNoun
Rootछन्दस्
FormNeuter, Ablative, Singular
किलindeed/it is said
किल:
TypeIndeclinable
Rootकिल

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
M
Māhiṣmatī