मयेन सभानिर्माणम्
Maya’s Construction of the Assembly Hall
द्रष्ट भागीरथी गद्भामुवास बहुला: समा: । “वहीं हिरण्यशृंग नामक महामणिमय विशाल पर्वत है, जहाँ रमणीय बिन्दुसर नामक तीर्थ है। वहीं राजा भगीरथने भागीरथी गंगाका दर्शन करनेके लिये बहुत वर्षोतक (तपस्या करते हुए) निवास किया था
dṛṣṭā bhāgīrathī gaṅgā bhāmuvāsa bahulāḥ samāḥ | tatra hiraṇyaśṛṅga-nāmakaḥ mahāmaṇimayaḥ viśālaḥ parvataḥ, yatra ramaṇīyaṃ bindusara-nāmakaṃ tīrtham | tatra rājā bhagīrathaḥ bhāgīrathyā gaṅgāyāḥ darśanārthaṃ bahūn varṣān tapasā nivāsaṃ cakāra |
বৈশম্পায়ন বললেন—সেখানে ভাগীরথী গঙ্গা প্রবাহিত, আর সেখানেই রাজা ভাগীরথ বহু বছর কঠোর তপস্যায় বাস করেছিলেন। সেই অঞ্চলেই হিরণ্যশৃঙ্গ নামে মহামণিময় বিরাট পর্বত দাঁড়িয়ে আছে, এবং সেখানেই বিন্দুসর নামে মনোহর তীর্থ বিদ্যমান। ভাগীরথী গঙ্গার সান্নিধ্য ও দর্শন লাভের জন্য রাজা ভাগীরথ দীর্ঘকাল তপস্যা করেছিলেন।
वैशम्पायन उवाच
The passage highlights the ethical-spiritual value of sustained tapas (disciplined austerity) undertaken for a purifying, higher aim—seeking the sacred presence (darśana) of Gaṅgā—rather than for mere power or display.
Vaiśampāyana describes a sacred region: the Bhāgīrathī Gaṅgā, the jewel-like mountain Hiraṇyaśṛṅga, and the Bindusara tīrtha. He notes that King Bhagīratha lived there for many years performing austerities to obtain the vision of the Bhāgīrathī Gaṅgā.