Brahmā’s Instruction on Brahmacarya, Vānaprastha, and the Aliṅga Path
Ethics of Non-attachment
वृत्ते शरावसम्पाते भैक्ष्यं लिप्सेत मोक्षवित् । बिना याचना किये
vṛtte śarāvasampāte bhaikṣyaṁ lipseta mokṣavit | labhena ca na hṛṣyet nālābhe vimanā bhavet | na cātikabhaikṣāṁ bhikṣet kevalaṁ prāṇayātrikaḥ ||
বায়ু বললেন—মোক্ষজ্ঞ সন্ন্যাসী যথাসময়ে ভিক্ষা প্রার্থনা করবে; না যাচনা করে, না কোনো কৌশল বা সংকল্প করে—ভাগ্য যা দেয় তাই দিয়ে জীবনধারণ করবে। প্রাতঃকালের নিত্যকর্ম শেষ করে, যখন গৃহস্থের রান্নাঘরের ধোঁয়া থেমে যায়, ঘরের সকলেই আহার সেরে ফেলে এবং পাত্রাদি ধুয়ে গুছিয়ে রাখা হয়, তখনই ভিক্ষার জন্য যাবে। ভিক্ষা পেলে উল্লসিত হবে না, না পেলে বিষণ্ণ হবে না। লোভে অতিরিক্ত ভিক্ষা সঞ্চয় করবে না; প্রাণযাত্রা চলার মতো যতটুকু, ততটুকুই গ্রহণ করবে।
वायुदेव उवाच
The verse teaches disciplined mendicancy grounded in detachment: seek alms at the proper time without manipulation, remain even-minded in gain or loss, and take only what is necessary for sustaining life—rejecting greed and accumulation.
Vāyudeva is instructing on mokṣa-dharma, outlining the ethical code for a renunciant: when to approach households for alms and the inner attitude to maintain—calm acceptance, restraint, and non-possessiveness.