Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Sāttvika-vṛtta-kathana (Brahmā on the Conduct of Sattva) — Chapter 38

हर्षस्तुष्टिविस्मयश्व विनय: साधुवृत्तिता । शान्तिकर्मणि शुद्धिश्व शुभा बुद्धिर्विमोचनम्‌,विश्वास, लज्जा, तितिक्षा, त्याग, पवित्रता, आलस्यरहित होना, कोमलता, मोहका अभाव, प्राणियोंपर दया करना, चुगली न खाना, हर्ष, संतोष, गर्वहीनता, विनय, सद्बर्ताव, शान्तिकर्ममें शुद्धभावसे प्रवृत्ति, उत्तम बुद्धि, आसक्तिसे छूटना, जगत्‌के भोगोंसे उदासीनता, ब्रह्मचर्य, सब प्रकारका त्याग, निर्ममता, फलकी कामना न करना तथा धर्मका निरन्तर पालन करते रहना--ये सब सत्त्वगुणके कार्य हैं

harṣas tuṣṭi-vismayaś ca vinayaḥ sādhu-vṛttitā | śānti-karmaṇi śuddhiś ca śubhā buddhir vimocanam | viśvāsaḥ lajjā titikṣā tyāgaḥ pavitratā alasyarahitatā komalatā moha-abhāvaḥ prāṇiṣu dayā paiśunya-avarjanam harṣaḥ santoṣaḥ agarvitā vinayaḥ sad-vyavahāraḥ śānti-karmaṇi śuddha-bhāvena pravṛttiḥ uttamā buddhiḥ āsakti-vimuktiḥ jagad-bhoga-vairāgyam brahmacaryam sarva-tyāgaḥ nirmamatā phala-kāmanā-abhāvaḥ dharmasya nityānuvartanam—etāni sarvāṇi sattva-guṇasya kāryāṇi

বায়ু বললেন— হর্ষ, তৃপ্তি, বিস্ময়, বিনয় ও সাধু-আচরণ; শান্তিকর্মে শুদ্ধতা; মঙ্গলময় ও বিবেচক বুদ্ধি এবং মুক্তি—এবং সঙ্গে বিশ্বাস, লজ্জা, সহিষ্ণুতা, ত্যাগ, শুচিতা, অলসতাহীনতা, কোমলতা, মোহহীনতা, প্রাণীদের প্রতি দয়া, পরনিন্দা থেকে বিরতি; আরও প্রসন্নতা, সন্তুষ্টি, অহংবর্জন, সদ্ব্যবহার, শুদ্ধ অভিপ্রায়ে শান্তিধর্মে প্রবৃত্তি, উৎকৃষ্ট বোধ, আসক্তি-বন্ধন থেকে মুক্তি, ভোগে বৈরাগ্য, ব্রহ্মচর্য, সর্বত্যাগ, নির্মমতা, ফলাকাঙ্ক্ষার ত্যাগ এবং ধর্মের অবিচল অনুশীলন—এসবই সত্ত্বগুণের ফল ও প্রকাশ।

हर्षःjoy, exhilaration
हर्षः:
Karta
TypeNoun
Rootहर्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
तुष्टिःcontentment, satisfaction
तुष्टिः:
Karta
TypeNoun
Rootतुष्टि
FormFeminine, Nominative, Singular
विस्मयःwonder, astonishment
विस्मयः:
Karta
TypeNoun
Rootविस्मय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
विनयःhumility, modesty
विनयः:
Karta
TypeNoun
Rootविनय
FormMasculine, Nominative, Singular
साधु-वृत्तिताgood conduct, virtuous behavior
साधु-वृत्तिता:
Karta
TypeNoun
Rootसाधु-वृत्ति-ता
FormFeminine, Nominative, Singular
शान्ति-कर्मणिin acts of pacification/peace-making
शान्ति-कर्मणि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशान्ति-कर्मन्
FormNeuter, Locative, Singular
शुद्धिःpurity, purification
शुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootशुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
शुभाauspicious, good
शुभा:
Karta
TypeAdjective
Rootशुभ
FormFeminine, Nominative, Singular
बुद्धिःintellect, understanding
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
विमोचनम्release, liberation (letting go)
विमोचनम्:
Karta
TypeNoun
Rootविमोचन
FormNeuter, Nominative, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyu (Vāyudeva)