अध्याय ५६ — च्यवन–कुशिकसंवादः
Cyavana–Kuśika Dialogue on Lineage, Conflict, and Transmission
सज्जीकुरु रथं क्षिप्रं यस्ते सांग्रामिको मतः । सायुथध: सपताकश्न शक्तीकनकयष्टिमान्
sajjīkuru rathaṁ kṣipraṁ yas te sāṅgrāmiko mataḥ | sāyudhāḥ sapatākāś ca śaktī-kanaka-yaṣṭimān ||
“রাজন! যে রথকে তুমি যুদ্ধোপযোগী মনে কর, সেই রথই শীঘ্র প্রস্তুত করো। তা অস্ত্রশস্ত্রে সজ্জিত হোক, পতাকা থাকুক, শক্তি ও স্বর্ণদণ্ডও থাকুক।”
भीष्म उवाच
The verse emphasizes disciplined readiness and proper equipment in the performance of a ruler’s martial duty (kṣatriya-dharma): action should be prompt, orderly, and suited to one’s role, not careless or improvised.
Bhīṣma is instructing the king to quickly prepare a battle-worthy chariot, fully armed and marked with royal-military insignia (banner, spear, golden staff), indicating imminent movement toward a martial undertaking.