अहिंसयित्वा ब्रह्महत्याविधानम् / Brahmahatyā incurred without physical violence
भीष्म उवाच कुलीन: कर्मकृद् वैद्यस्तथैवाप्यानृशंस्यवान् | ह्वीमानृजु: सत्यवादी पात्र पूर्वे च ये त्रय:
bhīṣma uvāca | kulīnaḥ karmakṛd vaidyaḥ tathaivāpyānṛśaṃsyavān | hrīmān ṛjuḥ satyavādī pātraṃ pūrve ca ye trayaḥ ||
ভীষ্ম বললেন—যে সুকুলজাত, ধর্মকর্মে পরিশ্রমী, বেদজ্ঞ ও দয়ালু; আবার লজ্জাশীল, সরল ও সত্যবাদী—সেই দানের যোগ্য পাত্র। আর পূর্বে উল্লিখিত সেই তিন প্রকার—অপরিচিত বিদ্বান ব্রাহ্মণ, আত্মীয় এবং তপস্বী—তাঁরাও উৎকৃষ্ট পাত্র বলে গণ্য।
भीष्म उवाच
Bhishma defines the ethical qualifications of a 'pātra'—a fit recipient for charity: noble conduct and lineage, diligence in duty, Vedic learning, compassion, modesty, straightforwardness, and truthfulness; and he reaffirms that the three previously listed Brahmins (unknown learned man, kinsman, and ascetic) are also excellent recipients.
In the Anushasana Parva’s instruction on dāna-dharma, Bhishma continues advising Yudhishthira by listing the traits that make a Brahmin an ideal recipient of gifts, linking these virtues to the earlier classification of three especially worthy recipients.