Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
माधवस्यास्य माहात्म्यं श्रुतं यत् कथितं मया । तदेव तावत् पर्याप्तं सज्जनस्य निदर्शनम्
bhīṣma uvāca | mādhavasyāsya māhātmyaṃ śrutaṃ yat kathitaṃ mayā | tadeva tāvat paryāptaṃ sajjanasya nidarśanam | ataḥ kuntīnandana tvam ātmabhrātṛbandhubhiḥ svajanair iha śokaṃ na kartum arhasi | kauravakulānandavardhana yudhiṣṭhira tvam sadā krodhahīnaḥ śāntaś ca bhava | mayā yathā śrutaṃ tathā mādhavasya śrī-kṛṣṇasya māhātmyaṃ kathitam | etāvatāiva tasya mahimnaḥ bodhāya paryāptaṃ sajjanānāṃ digdarśanamātram iti |
ভীষ্ম বললেন—আমি যেমন শুনেছিলাম, তেমনই এই মাধব (শ্রীকৃষ্ণ)-এর মাহাত্ম্য তোমাকে বললাম। সজ্জনের জন্য এতটুকুই নির্দেশ-স্বরূপ যথেষ্ট। অতএব, কুন্তীনন্দন! এখানে ভাই, বান্ধব ও স্বজনদের জন্য শোক করা তোমার উচিত নয়। কুরুবংশের আনন্দবর্ধক যুধিষ্ঠির! সর্বদা ক্রোধহীন হয়ে শান্তিতে স্থিত থাকো। মাধবের মহিমা সম্বন্ধে আমি যা বলেছি, তা বোধ জাগাবার জন্য যথেষ্ট; সৎজনের কাছে তো সামান্য ইঙ্গিতও পথনির্দেশ হয়ে ওঠে।
भीष्म उवाच
Bhishma urges Yudhishthira to abandon grief for kinsmen and to cultivate krodha-hīnatā (freedom from anger) and śānti (inner peace). He adds that even a brief account of Krishna’s greatness is enough to orient a noble person toward right understanding and conduct.
In the Anushasana Parva’s instruction-setting, Bhishma concludes a praise/teaching about Madhava (Krishna) and turns directly to Yudhishthira with counsel: do not lament for family losses and remain calm and angerless, taking the narrated glory of Krishna as a sufficient moral-spiritual pointer.