Shloka 75

Jarītā–Śārṅgā-saṃvāda: Ākhu-haraṇa and the Approach of Agni (आखुहरणं अग्न्यागमनश्च)

Devanagari script

पुरा देवनियोगेन यत्‌ त्वया भस्मसात्‌ कृतम्‌ | आलयं देवशत्रूणां सुघोरं खाण्डवं वनम्‌,'पूर्वकालमें देवताओंके आदेशसे तुमने दैत्योंक जिस अत्यन्त घोर निवासस्थान खाण्डववनको जलाया था, वहाँ इस समय सब प्रकारके जीव-जन्तु आकर निवास करते हैं। विभावसो! उन्हींके मेदसे तृप्त होकर तुम स्वस्थ हो सकोगे

Transliteration

vaiśampāyana uvāca |

purā devaniyogena yat tvayā bhasmasāt kṛtam |

ālayaṃ devaśatrūṇāṃ sughoraṃ khāṇḍavaṃ vanam ||

Translation

বৈশম্পায়ন বললেন—পূর্বকালে দেবতাদের আদেশে তুমি দেবশত্রুদের সেই অতিভয়ংকর আবাস খাণ্ডব বনকে ভস্ম করে দিয়েছিলে। এখন সেখানে নানা প্রকার জীব এসে বাস করছে; হে বিভাবসু! তাদের মেদে তৃপ্ত হয়ে তুমি সন্তুষ্ট হবে এবং তোমার শক্তি পুনরুদ্ধার করবে।

Word by Word

पुराformerly, once

देव-नियोगेनby the command of the gods

यत्which (that which)

त्वयाby you

भस्मसात्to ashes, into ashes

कृतम्made, reduced (to)

आलयम्abode, dwelling

देव-शत्रूणाम्of the enemies of the gods

सुघोरम्very terrible

खाण्डवम्Khāṇḍava

वनम्forest

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

Vaiśampāyana

Vibhāvasu (Agni)

Devas

Devaśatrus (enemies of the gods: asuras/dānavas)

Khāṇḍava forest

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes