Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

Jarītā–Śārṅgā-saṃvāda: Ākhu-haraṇa and the Approach of Agni (आखुहरणं अग्न्यागमनश्च)

मा गमस्त्वं यथा वहने प्रकृतिस्थो भविष्यसि । अरूुचिं नाशयिष्ये5हं समयं प्रतिपद्य ते,अग्निदेवकी यह बात सुनकर सम्पूर्ण जगतके स्रष्टा भगवान्‌ ब्रह्माजी हव्यवाहन अग्निसे हँसते हुए-से इस प्रकार बोले--“महाभाग! तुमने बारह वर्षोतक वसुधाराकी आहुतिके रूपमें प्राप्त हुई घृतधाराका उपभोग किया है। इसीलिये तुम्हें ग्लानि प्राप्त हुई है। हव्यवाहन! तेजसे हीन होनेके कारण तुम्हें सहसा अपने मनमें ग्लानि नहीं आने देनी चाहिये। वहने! तुम फिर पूर्ववत्‌ स्वस्थ हो जाओगे। मैं समय पाकर तुम्हारी अरुचि नष्ट कर दूँगा

mā gamas tvaṁ yathā vahane prakṛtistho bhaviṣyasi | aruciṁ nāśayiṣye'haṁ samayaṁ pratipadyate ||

“হে বহ্নি! নিরাশ হয়ো না। তুমি আবার স্বাভাবিক অবস্থায় ফিরে যাবে। যথাসময়ে আমি তোমার অরুচি নাশ করব।”

माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा
गमःgo (you should go)
गमः:
TypeVerb
Rootगम्
FormLot (imperative), 2, singular, Parasmaipada, active
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formcommon, nominative, singular
यथाas, so that
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
वहनेO Fire (Vahni)
वहने:
TypeNoun
Rootवह्नि
Formmasculine, vocative, singular
प्रकृतिस्थःstanding in (your) natural state; normal
प्रकृतिस्थः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रकृतिस्थ
Formmasculine, nominative, singular
भविष्यसिyou will be
भविष्यसि:
TypeVerb
Rootभू
FormLrt (simple future), 2, singular, Parasmaipada, active
अरुचिम्loss of appetite; distaste
अरुचिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअरुचि
Formfeminine, accusative, singular
नाशयिष्येI will destroy/remove
नाशयिष्ये:
TypeVerb
Rootनश् (causative: नाशय)
FormLrt (simple future), 1, singular, Atmanepada, active (causative)
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formcommon, nominative, singular
समयम्the proper time; occasion
समयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमय
Formmasculine, accusative, singular
प्रतिपद्यhaving obtained/awaited (the time); having reached
प्रतिपद्य:
TypeVerb
Rootप्रति-√पद्
FormLyap (absolutive/gerund), active
तेfor you; to you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formcommon, dative, singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Agni (Vahni/Havyavāhana)
B
Brahmā