Previous Verse
Next Verse

Shloka 42

पाण्डवानां पाञ्चालगमनम्

The Pāṇḍavas’ Journey toward Pāñcāla and News of the Svayaṃvara

नच प्राणैर्वियुज्यन्ते केचित्‌ तत्रास्य सैनिका: । विश्वामित्रस्य संक्रुद्धैर्वासिछ्ैर्भरतर्षभ,भरतश्रेष्ठ! क्रोधमें भरे हुए होनेपर भी वसिष्ठसेनाके सैनिक विश्वामित्रके किसी भी योद्धाका प्राण नहीं लेते थे

na ca prāṇair viyujyante kecit tatrāsya sainikāḥ | viśvāmitrasya saṃkruddhair vāsiṣṭhair bharatarṣabha ||

হে ভরতশ্রেষ্ঠ! সেখানে তার কোনো সৈনিকের প্রাণহানি হলো না। বিশ্বামিত্রের সঙ্গে সংঘর্ষে ক্রুদ্ধ হলেও বশিষ্ঠপক্ষের যোদ্ধারা বিশ্বামিত্রের কোনো যোদ্ধাকে হত্যা করেনি।

not
:
TypeIndeclinable
Root
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्राणैःfrom (their) lives/breaths
प्राणैः:
Apadana
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Instrumental, Plural
वियुज्यन्तेare separated (from), perish
वियुज्यन्ते:
TypeVerb
Rootवि-युज्
FormPresent, Atmanepada, Third, Plural
केचित्some (persons)
केचित्:
Karta
TypePronoun
Rootक-चित्
FormMasculine, Nominative, Plural
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
अस्यof him/this (i.e., of him)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
सैनिकाःsoldiers
सैनिकाः:
Karta
TypeNoun
Rootसैनिक
FormMasculine, Nominative, Plural
विश्वामित्रस्यof Viśvāmitra
विश्वामित्रस्य:
TypeNoun
Rootविश्वामित्र
FormMasculine, Genitive, Singular
संक्रुद्धैःby (those) enraged
संक्रुद्धैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसं-क्रुद्ध
FormMasculine, Instrumental, Plural
वासिष्ठैःby Vasiṣṭha's (men)
वासिष्ठैः:
Karana
TypeAdjective
Rootवासिष्ठ
FormMasculine, Instrumental, Plural
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
TypeNoun
Rootभरत-ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
भरतश्रेष्ठO best of the Bharatas
भरतश्रेष्ठ:
TypeNoun
Rootभरत-श्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular

गन्धर्व उवाच

G
Gandharva (speaker)
V
Viśvāmitra
V
Vasiṣṭha
B
Bharata lineage (addressed as Bharatarṣabha)