Shloka 62
विषङ्गपलायनम् (Viṣaṅga-palāyanam) — Aftermath of the First Battle Day
Devanagari script
बन्दिनो मागधाश्चैव कुमाराणां स्तुतिं व्यधुः / मङ्गलारार्तिकं चक्रुर्द्वारेद्वारे पुराङ्गनाः
Transliteration
bandino māgadhāścaiva kumārāṇāṃ stutiṃ vyadhuḥ / maṅgalārārtikaṃ cakrurdvāredvāre purāṅganāḥ
Translation
বন্দী ও মাগধেরা কুমারদের স্তব করল; আর নগরাঙ্গনারা দ্বারে দ্বারে মঙ্গল-আরতি সম্পন্ন করল।
Word by Word
बन्दिनःbards/panegyrists
बन्दिनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootबन्दिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
मागधाःMagadha minstrels
मागधाः:
Karta (कर्ता; coordinated subject)
TypeNoun
Rootमागध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
एवindeed
एव:
Avadharana (अवधारण/Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (particle of emphasis)
कुमाराणाम्of the princes
कुमाराणाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन
स्तुतिम्praise
स्तुतिम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootस्तुति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
व्यधुःthey performed/made
व्यधुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √धा (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
मङ्गलारार्तिकम्auspicious ārati
मङ्गलारार्तिकम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootमङ्गल + आरार्तिक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; तत्पुरुषः (मङ्गलार्थम् आरार्तिकम्)
चक्रुःthey did/performed
चक्रुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; परस्मैपदम्
द्वारेat the door
द्वारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; locative
द्वारेat each door
द्वारे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; repetition for distributive sense
पुराङ्गनाःcity women
पुराङ्गनाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपुर + अङ्गना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; तत्पुरुषः (पुरस्य अङ्गनाः)