Previous Verse
Next Verse

Shloka 64

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

तत्सर्वं हि मया पूर्वं चारद्वारावलोकितम् / अग्रे समुदिता काचिल्ललितानामधारिणी

tatsarvaṃ hi mayā pūrvaṃ cāradvārāvalokitam / agre samuditā kācillalitānāmadhāriṇī

সে সমস্তই আমি পূর্বে চার দ্বার দিয়ে দেখেছিলাম; পরে সম্মুখে একা একা উদিত হল একা, যে ললিতাদের আশ্রয়-ধারিণী।

tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Roottad (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); demonstrative pronoun used adjectivally
sarvamall (of it)
sarvam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (1st/प्रथमा), Ekavacana (एकवचन); used as सर्वनाम-विशेषण
hiindeed/for
hi:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
FormNipāta (निपात), emphasis/causal particle
mayāby me
mayā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Tr̥tīyā (3rd/तृतीया), Ekavacana (एकवचन)
pūrvampreviously/before
pūrvam:
Kāla-adhikaraṇa (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
FormKriyāviśeṣaṇa-avyaya (क्रियाविशेषण-अव्यय)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormSamuccaya-nipāta (समुच्चय-निपात)
ara-dvāra-avalokitamwas seen/observed (at the gate)
ara-dvāra-avalokitam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootara (प्रातिपदिक) + dvāra (प्रातिपदिक) + ava√lok (धातु)
FormKta-pratyaya past passive participle (क्त-प्रत्यय, भूतकर्मणि कृदन्त); Napumsaka (नपुंसकलिङ्ग), Prathamā (1st), Ekavacana; compound qualifies the action/object: ‘seen at/through the spoke-gate/door’
agrein front/ahead
agre:
Deśa-adhikaraṇa (देश-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootagra (प्रातिपदिक)
FormKriyāviśeṣaṇa-avyaya (क्रियाविशेषण-अव्यय); locative-form used adverbially
samuditāarisen/appeared
samuditā:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsam-ud√i (धातु)
FormKta (क्त) PPP; Strīliṅga (स्त्रीलिङ्ग), Prathamā (1st), Ekavacana; agrees with kācit
kācitsome (woman/one)
kācit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkim (प्रातिपदिक)
FormSarvanāma (सर्वनाम), Strīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana; indefinite pronoun
lalitānāmof the graceful/beautiful (ones)
lalitānām:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootlalita (प्रातिपदिक)
FormNapumsaka/Masculine? (contextual; here as abstract/collective), Ṣaṣṭhī (6th/षष्ठी), Bahuvacana (बहुवचन)
adhāriṇībearer/holder
adhāriṇī:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootā√dhṛ (धातु) + inī (इनी)
FormAgent noun (कर्तृवाचक कृदन्त) with inī; Strīliṅga, Prathamā (1st), Ekavacana