Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

विडंबना न किमसौ लज्जाकरमिदं न किम् / अस्मत्सैनिकनासीरभटेभ्यो ऽपि भवेद्भयम्

viḍaṃbanā na kimasau lajjākaramidaṃ na kim / asmatsainikanāsīrabhaṭebhyo 'pi bhavedbhayam

এ কি বিদ্রূপ নয়, এ কি লজ্জাকর নয়? আমাদের সৈন্য ও অগ্রবর্তী যোদ্ধাদেরও ভয় হতে পারে।

विडम्बनाmockery, humiliation
विडम्बना:
विशेष्य (Predicative noun)
TypeNoun
Rootविडम्बना (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
not
:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात (Negation particle)
किम्what?
किम्:
प्रश्न (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक सर्वनाम (Interrogative pronoun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
असौthat (thing/person)
असौ:
कर्ता/विशेष्य (Subject: 'that')
TypeNoun
Rootअसद्/असौ (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (Demonstrative pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
लज्जा-करम्shame-causing
लज्जा-करम्:
विशेषण (Qualifier of इदम्)
TypeAdjective
Rootलज्जा (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (Determinative: लज्जां करोति इति), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
इदम्this
इदम्:
विशेष्य (Predicative/subject matter)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
not
:
निषेध (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात
किम्what?
किम्:
प्रश्न (Interrogative)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
अस्मत्-सैनिक-नासीर-भटेभ्यःfrom (even) the vanguard-soldiers of our army
अस्मत्-सैनिक-नासीर-भटेभ्यः:
अपादान (Source/standard of comparison: 'even from')
TypeNoun
Rootअस्मत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + सैनिक (प्रातिपदिक) + नासीर (प्रातिपदिक) + भट (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष-समास (Determinative chain: अस्माकं सैनिकानां नासीरभटाः), पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), बहुवचन
अपिeven, also
अपि:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अपेक्षार्थक-निपात (Particle: 'also/even')
भवेत्might be, could arise
भवेत्:
क्रिया (Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
भयम्fear
भयम्:
कर्ता (Subject of भवेत्)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन