Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Śūnyaka-nagara Utpāta-varṇanam (Portents in the City of Śūnyaka) — Lalitāyāḥ Yātrā-śravaṇāt Bhaṇḍāsura-purālaye Kṣobhaḥ

न तेन शिरसा तस्य मृदूनन्तौ पादपीठिकाम् / कृतां जरिप्रणामौ च समुपाविशता भुवि

na tena śirasā tasya mṛdūnantau pādapīṭhikām / kṛtāṃ jaripraṇāmau ca samupāviśatā bhuvi

তারা মাথা দিয়ে তাঁর কোমল পাদপীঠ স্পর্শ করল না; জ্যেষ্ঠদের মতো প্রণাম করে তারা ভূমিতে নিকটে বসে পড়ল।

nanot
na:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
FormNegation particle (निषेध)
tenawith that
tena:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter/Masculine, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular; pronoun
śirasāwith (their) head
śirasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootśiras (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (3rd/तृतीया), Singular
tasyaof him
tasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive (6th/षष्ठी), Singular; pronoun
mṛdūnantauboth gently bowing
mṛdūnantau:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootmṛdu (प्रातिपदिक) + nant (कृदन्त; nam धातु, शतृ/वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; कर्मधारय-समासः (मृदु नन्तौ = gently bowing)
pāda-pīṭhikāmfootstool
pāda-pīṭhikām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootpāda (प्रातिपदिक) + pīṭhikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; तत्पुरुष-समासः (पादस्य पीठिका)
kṛtāmmade
kṛtām:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Feminine, Accusative (2nd/द्वितीया), Singular; agrees with पादपीठिकाम्
jari-praṇāmautwo (acts of) prostration/bowing (intense)
jari-praṇāmau:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootjari (प्रातिपदिक; uncertain/rare) + praṇāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; तत्पुरुष-समासः; पाठदोष/दुर्लभ-शब्दः ‘jari’—context suggests ‘deep/aged/low’ bow(s)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक)
samupāviśatāboth having sat down
samupāviśatā:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootsam + upa + viś (धातु)
FormPerfect active participle (क्तवत्), Masculine, Nominative (1st/प्रथमा), Dual; ‘having sat down/approached and sat’
bhuvion the ground
bhuvi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhū (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Locative (7th/सप्तमी), Singular