Shloka 2

प्रथमं पर्वबिन्द्वाख्यं संप्राप्ता दण्डनायिका / सा तत्र जगदुद्दण्डकण्टकव्रातघस्मरी

prathamaṃ parvabindvākhyaṃ saṃprāptā daṇḍanāyikā / sā tatra jagaduddaṇḍakaṇṭakavrātaghasmarī

প্রথমে ‘পর্ববিন্দু’ নামে পরিচিত পর্বে দণ্ডনায়িকা উপস্থিত হলেন; সেখানে তিনি জগতের উদ্ধত কণ্টকসমূহের দলকে গ্রাসকারী হলেন।

prathamamfirst
prathamam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootprathama (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन)
parva-bindu-ākhyamcalled ‘Parva-bindu’
parva-bindu-ākhyam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootparva + bindu + ākhyā (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष (‘named Bindu-section’)
saṃprāptāhaving reached/arrived
saṃprāptā:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√prāp (धातु) → saṃprāpta (कृदन्त-प्रातिपदिक)
FormPast passive participle (क्त), Feminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
daṇḍanāyikāDaṇḍanāyikā (the goddess)
daṇḍanāyikā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdaṇḍa + nāyikā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष (‘leader with a staff/punisher’)
she
:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb of place (देशवाचक-अव्यय)
jagat-uddaṇḍa-kaṇṭaka-vrāta-ghasmarīdevourer/destroyer of the host of fierce ‘thorns’ of the world
jagat-uddaṇḍa-kaṇṭaka-vrāta-ghasmarī:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootjagat + uddaṇḍa + kaṇṭaka + vrāta + ghasmarī (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (प्रथमा), Singular (एकवचन); बहुपद-तत्पुरुषः (devourer/destroyer of the multitude of thorny violent ones troubling the world)