Previous Verse
Next Verse

Shloka 170

Ābhūta-saṃplava & Loka-vibhāga

Dissolution Threshold and the Fourteen Abodes

पतन्ति नरके घोरे विड्भुजे नात्र संशयः / मृषावादी नरो यश्च तथा प्राक्रोशको ऽशुभः

patanti narake ghore viḍbhuje nātra saṃśayaḥ / mṛṣāvādī naro yaśca tathā prākrośako 'śubhaḥ

তারা ভয়ংকর ‘বিদ্ভুজ’ নরকে পতিত হয়—এতে সন্দেহ নেই। মিথ্যাবাদী মানুষ এবং অশুভ গালাগালি-চিৎকারকারীও সেখানে পড়ে।

पतन्तिthey fall
पतन्ति:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
नरकेin hell
नरके:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootनरक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
घोरेterrible
घोरे:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; विशेषण (नरके)
विड्-भुजेin Viḍbhuja (a hell-name)
विड्-भुजे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootविड् (प्रातिपदिक) + भुज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (विडः भुजः)
not
:
सम्बन्ध/निपात (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संशयःdoubt
संशयः:
कर्ता/भाव (Subject/Predicative)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
मृषा-वादीa liar
मृषा-वादी:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमृषा (अव्यय/प्रातिपदिक) + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपपद-तत्पुरुष (मृषा वदति इति)
नरःa man
नरः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
यःwho
यः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
and
:
सम्बन्ध/निपात (Conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
तथाlikewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (in like manner)
प्राक्रोशकःa reviler/shouter
प्राक्रोशकः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootप्र-आ-क्रुश् (धातु) + ण्वुल्/अक (प्रातिपदिक-निर्माण)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (one who cries out/abuses)
अशुभःinauspicious/evil
अशुभः:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअशुभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (प्राक्रोशकः)