Shloka 54
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
तमालतालहिन्तालकृतमालाविलासितम् / पर्यन्तदीर्घिकादीर्घपङ्कजश्रीपरिष्कृतम्
Transliteration
tamālatālahintālakṛtamālāvilāsitam / paryantadīrghikādīrghapaṅkajaśrīpariṣkṛtam
Translation
তমাল, তাল ও হিন্তাল বৃক্ষের গাঁথা মালার লীলায় তা শোভিত; প্রান্তের দীঘিগুলিতে দীর্ঘ পদ্মের শ্রীতে তা সুসজ্জিত ছিল।
Word by Word
tamāla-tāla-hintāla-kṛta-mālā-vilāsitamadorned with garlands made of tamāla, palm, and hintāla
tamāla-tāla-hintāla-kṛta-mālā-vilāsitam:
Visheshana (विशेषण) of implied object
TypeAdjective
Roottamāla (प्रातिपदिक) + tāla (प्रातिपदिक) + hintāla (प्रातिपदिक) + kṛta (कृदन्त; √kṛ कृ) + mālā (प्रातिपदिक) + vilāsita (कृदन्त; √las/√lās लस्)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः ("kṛta-mālā" = कृतमाला, तमाल-ताल-हिन्तालैः कृताः मालाः; ताभिः "vilāsita" = शोभितम्/विलसितम्)
paryanta-dīrghikā-dīrgha-paṅkaja-śrī-pariṣkṛtamembellished by the beauty of long lotuses in the boundary ponds
paryanta-dīrghikā-dīrgha-paṅkaja-śrī-pariṣkṛtam:
Visheshana (विशेषण) of implied object
TypeAdjective
Rootparyanta (प्रातिपदिक) + dīrghikā (प्रातिपदिक) + dīrgha (प्रातिपदिक) + paṅkaja (प्रातिपदिक) + śrī (प्रातिपदिक) + pariṣkṛta (कृदन्त; √kṛ कृ with pari- उपसर्ग)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः ("dīrghikā" = सरोवर/दीर्घिका; "paryanta-dīrghikā" = पर्यन्तस्थितदीर्घिका; "dīrgha-paṅkaja" = दीर्घपङ्कजम्; तस्य "śrī" = शोभा; तया "pariṣkṛta" = परिष्कृतम्)