Shloka 21
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
रिक्तपात्रं तु तं दृष्ट्वा सर्वे दैतेयदानवाः / उद्वेलं केवलं क्रोधं प्राप्ता युद्धचिकीर्षया
Transliteration
riktapātraṃ tu taṃ dṛṣṭvā sarve daiteyadānavāḥ / udvelaṃ kevalaṃ krodhaṃ prāptā yuddhacikīrṣayā
Translation
শূন্য পাত্র দেখে সকল দৈত্য-দানবের মধ্যে কেবল উথলে ওঠা ক্রোধ জাগল, আর তারা যুদ্ধ করতে উদ্যত হল।
Word by Word
रिक्त-पात्रम्empty vessel
रिक्त-पात्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरिक्त (प्रातिपदिक) + पात्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; "empty vessel" as object of दृष्ट्वा
तुbut
तु:
Sambandha/Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle (निपात)
तम्that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; refers to रिक्तपात्रम् (that [vessel])
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त; "having seen"
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; qualifies दैतेयदानवाः
दैतेय-दानवाःDaityas and Dānavas
दैतेय-दानवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदैतेय (प्रातिपदिक) + दानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; copulative: "Daityas and Dānavas"
उद्वेलम्surging, overflowing
उद्वेलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउद्वेल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; qualifies क्रोधम्
केवलम्mere, only
केवलम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; qualifies क्रोधम्
क्रोधम्anger
क्रोधम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootक्रोध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd), एकवचन; object with प्राप्ताः ("attained")
प्राप्ताःhaving attained, seized by
प्राप्ताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootप्र + आप् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past participle); पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st), बहुवचन; predicate with implied "they became/attained"
युद्ध-चिकीर्षयाfrom the desire to fight
युद्ध-चिकीर्षया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootयुद्ध (प्रातिपदिक) + चिकीर्षा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे, तृतीया (3rd), एकवचन; हेतौ तृतीया (instrumental of cause): "due to desire to fight"