Shloka 27
युगप्रजालक्षणम् ऋषिप्रवरवर्णनं च
Yuga–Prajā-Lakṣaṇa and the Enumeration of Eminent Ṛṣis
Devanagari script
यच्चाप्यस्ति महद्वाक्यमृषीकाणां वचः स्मृतम् / अविस्पष्टपदं यच्च यच्च स्याद्बहुसंशयम्
Transliteration
yaccāpyasti mahadvākyamṛṣīkāṇāṃ vacaḥ smṛtam / avispaṣṭapadaṃ yacca yacca syādbahusaṃśayam
Translation
আর যে ঋষিদের মহান বাক্য স্মৃত বলে গণ্য; এবং যা পদে অস্পষ্ট, আর যা বহু সংশয়জনক।
Word by Word
यत्that which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; अप्यर्थक (also/even)
अस्तिis; exists
अस्ति:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
महत्-वाक्यम्a great statement
महत्-वाक्यम्:
कर्ता/विषय (subject/topic of अस्ति)
TypeNoun
Rootमहत् (प्रातिपदिक) + वाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः कर्मधारय (great + statement)
ऋषीकाणाम्of the seers
ऋषीकाणाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootऋषीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
वचःspeech; utterance
वचः:
सम्बन्ध/अप्पोज़िशन (in apposition to वाक्यम्)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
स्मृतम्is remembered; is regarded
स्मृतम्:
क्रिया (passive predicate)
TypeVerb
Rootस्मृत (कृदन्त; √स्मृ)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकृदन्त (PPP) प्रयोगः—कर्मणि/भावे (‘is remembered/considered’)
अविस्पष्ट-पदम्having unclear words; indistinct in wording
अविस्पष्ट-पदम्:
विशेषणम् (of implied neuter ‘यत्’)
TypeAdjective
Rootअ- (नञ्) + विस्पष्ट (प्रातिपदिक) + पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः तत्पुरुष (नञ्-तत्पुरुष: not clear + word/footing)
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्
चand
च:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
स्यात्may be; would be
स्यात्:
क्रिया (predicate)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
बहु-संशयम्full of many doubts
बहु-संशयम्:
विशेषणम् (of implied neuter ‘यत्’)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक) + संशय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; समासः तत्पुरुष (बहवः संशयाः यस्मिन्)