Shloka 47
चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings
Devanagari script
पशूनां द्रव्यहविषामृक्सामयजुषां तथा / ऋत्विजां दक्षिणानां च संयोगो यज्ञ उच्यते
Transliteration
paśūnāṃ dravyahaviṣāmṛksāmayajuṣāṃ tathā / ṛtvijāṃ dakṣiṇānāṃ ca saṃyogo yajña ucyate
Translation
পশু, দ্রব্য-হবিষ্য, ঋক্-সাম-যজুঃ মন্ত্র, ঋত্বিজ ও দক্ষিণা—এদের সংযোগকেই ‘যজ্ঞ’ বলা হয়।
Word by Word
पशूनाम्of animals
पशूनाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; सम्बन्ध (genitive plural)
द्रव्यहविषाम्of materials and oblations
द्रव्यहविषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्रव्य + हविस् (प्रातिपदिक-द्वय)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; समासः द्रव्य-हविस् (द्वन्द्व)
ऋक्सामयजुषाम्of the Ṛk, Sāman, and Yajus (Vedic hymns)
ऋक्सामयजुषाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋच् + सामन् + यजुस् (प्रातिपदिक-त्रय)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन; समासः ऋक्-साम-यजुस् (द्वन्द्व)
तथाand likewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (adverb), समुच्चय/तुल्यत्वबोधक
ऋत्विजाम्of priests (ṛtvij-s)
ऋत्विजाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootऋत्विज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
दक्षिणानाम्of fees/gifts (dakṣiṇā-s)
दक्षिणानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदक्षिणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
संयोगःcombination/union
संयोगः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसंयोग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
यज्ञःsacrifice (yajña)
यज्ञः:
Pratijna/Predicate (विधेय)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विधेय (predicate nominative)
उच्यतेis called
उच्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि प्रयोग (passive)