Previous Verse
Next Verse

Shloka 116

चतुर्युगाख्यान (Caturyuga-Ākhyāna) — Yuga-wise Origins and Measurements of Beings

षष्ठश्च मैत्रावरुणिः कुण्डिनः सप्तमस्तथा / इति सप्त वशिष्ठाश्च विज्ञेया ब्रह्मवादिनः

ṣaṣṭhaśca maitrāvaruṇiḥ kuṇḍinaḥ saptamastathā / iti sapta vaśiṣṭhāśca vijñeyā brahmavādinaḥ

ষষ্ঠ হলেন মৈত্রাবরুণি, আর সপ্তম কুণ্ডিন। এইভাবে এই সাতজন বশিষ্ঠ ব্রহ্মবচন-প্রবক্তা বলে জ্ঞেয়।

षष्ठःthe sixth
षष्ठः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootषष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal adjective)
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
मैत्रावरुणिःMaitrāvaruṇi
मैत्रावरुणिः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootमैत्रावरुणि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ऋषिनाम (proper noun)
कुण्डिनःKuṇḍina
कुण्डिनः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootकुण्डिन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; ऋषिनाम (proper noun)
सप्तमःthe seventh
सप्तमः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootसप्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal adjective)
तथाlikewise
तथा:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकार/समुच्चयार्थे (adverb: likewise/so)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्त्यर्थक/उद्धरणसूचक (quotative/closure particle)
सप्तseven
सप्त:
Visheshana (विशेषण/qualifier)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक (numeral), अव्ययवत् प्रयोगः; यहाँ प्रथमा-बहुवचनार्थे (used with plural sense)
वशिष्ठाःVasiṣṭhas
वशिष्ठाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootवशिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; गोत्र/ऋषिवर्गनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)
विज्ञेयाःto be known / should be understood
विज्ञेयाः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeAdjective
Root√ज्ञा (धातु) + वि + य (प्रत्यय) → विज्ञेय (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभविष्यत्कर्तव्यतार्थक कृदन्त (gerundive/तव्यत्-भाव), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
ब्रह्मवादिनःspeakers of Brahman / expounders of sacred knowledge
ब्रह्मवादिनः:
Karta (कर्ता/Subject apposition)
TypeNoun
Rootब्रह्म + वादिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (ब्रह्मणः वादिनः)