Shloka 32
Saṃkhyāvarta (संख्यावर्त्त): Commencement of Yajña at the Dawn of Tretāyuga
Devanagari script
वसुधा तलवासी तु तेन वाक्येन सो ऽभवत् / धर्माणां संशयच्छेत्ता राजा वसुरधोगतः
Transliteration
vasudhā talavāsī tu tena vākyena so 'bhavat / dharmāṇāṃ saṃśayacchettā rājā vasuradhogataḥ
Translation
সেই বাক্যের ফলে তিনি ভূপৃষ্ঠের তলদেশের বাসিন্দা হলেন; ধর্মের সংশয় ছেদনকারী রাজা বসু অধোগতি লাভ করলেন।
Word by Word
vasudhāthe earth
vasudhā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasudhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tala-vāsīdwelling on the surface
tala-vāsī:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Roottala (प्रातिपदिक) + vāsin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (तले वसति इति)
tubut/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक-निपात (but/indeed)
tenaby that
tena:
Karana (करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; सर्वनाम
vākyenaby the statement
vākyena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvākya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
abhavatbecame
abhavat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
dharmāṇāmof dharmas/laws
dharmāṇām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
saṃśaya-chettāremover of doubt
saṃśaya-chettā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsaṃśaya (प्रातिपदिक) + chetṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (संशयं छिनत्ति इति)
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vasuḥVasu
vasuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvasu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
adho-gataḥgone downward
adho-gataḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootadhas (अव्यय/प्रातिपदिक) + gata (कृदन्त, √gam गम्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past participle) 'gone'; तत्पुरुष-समासः (अधः गतः)