Shloka 53
Pṛthivyāyāma-vistara (Extent and Divisions of the Earth) / पृथिव्यायामविस्तरः
Devanagari script
अन्ध्रवाका मुद्गरका अन्तर्गिरिबहिर्गिराः / ततः प्लवङ्गवो ज्ञेया मलदा मलवर्तिकाः
Transliteration
andhravākā mudgarakā antargiribahirgirāḥ / tataḥ plavaṅgavo jñeyā maladā malavartikāḥ
Translation
অন্ধ্রবাক, মুদ্গরক, অন্তর্গিরি ও বহির্গিরি; এরপর প্লবঙ্গব—মলদ ও মলবর্ত্তিক—এদেরও জেনে রাখা উচিত।
Word by Word
andhra-vākāḥthe Andhravākas
andhra-vākāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootandhra (प्रातिपदिक) + vāka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; नामसमास (people-name)
mudgarakāḥthe Mudgarakas
mudgarakāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmudgaraka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
antar-giri-bahir-girāḥthe Inner-mountain and Outer-mountain (people)
antar-giri-bahir-girāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootantar (अव्यय/उपपद) + giri (प्रातिपदिक) + bahir (अव्यय/उपपद) + giri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; उपपद-समासयुक्त द्वन्द्व: ‘अन्तर्गिरि’ (inner-mountain) + ‘बहिर्गिरि’ (outer-mountain)
tataḥthereafter/from there
tataḥ:
Apādāna (अपादान/point of origin)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: ‘thereupon/from there’)
plavaṅgavaḥthe Plavaṅgavas
plavaṅgavaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootplavaṅgava (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
jñeyāḥto be known (as)
jñeyāḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Root√jñā (ज्ञा, धातु) → jñeya (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विधिलिङ्गार्थे भाव्य/कर्तव्य (gerundive: ‘to be known’)
maladāḥthe Maladas
maladāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmalada (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
malavartikāḥthe Malavartikās
malavartikāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmalavartika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन