Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 14
राज्याभिषेक-विभागः
Distribution of Sovereignties / Appointments of Cosmic Lords
Devanagari script
सागराणां नदीनां च मेघानां वर्षितस्य च / आदित्यानामन्यतमं पर्जन्यमभिषिक्तवान्
Transliteration
sāgarāṇāṃ nadīnāṃ ca meghānāṃ varṣitasya ca / ādityānāmanyatamaṃ parjanyamabhiṣiktavān
Translation
তিনি সমুদ্র, নদী ও মেঘের বর্ষার অধিপতি—আদিত্যদের একজন পর্জন্যকে অভিষেক করলেন।
Word by Word
सागराणाम्of the oceans
सागराणाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootसागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/षष्ठी), बहुवचन
नदीनाम्of the rivers
नदीनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootनदी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
चand
च:
समुच्चय (connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मेघानाम्of the clouds
मेघानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
वर्षितस्यof the rained (one) / of the rain-giver
वर्षितस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootवर्षित (कृदन्त; √वृष्/वर्ष् धातु)
Formभूतकृदन्त (past passive participle), पुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘वर्षित’ = ‘rained/caused to rain’
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
आदित्यानाम्of the Ādityas
आदित्यानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootआदित्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
अन्यतमम्one of them (a certain one)
अन्यतमम्:
कर्म (Karma/Direct object)
TypeAdjective
Rootअन्यतम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/द्वितीया), एकवचन; superlative/indefinite ‘one among’
पर्जन्यम्Parjanya (rain-god)
पर्जन्यम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootपर्जन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
अभिषिक्तवान्(he) anointed / consecrated
अभिषिक्तवान्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeVerb
Rootअभिषिक्तवत् (कृदन्त; √सिच् धातु, उपसर्गः अभि-)
Formकृत्-प्रत्ययान्त (क्तवतुँ/क्तवतु), परस्मैपदी-कर्तरि प्रयोगे ‘having anointed’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; finite sense with implied ‘अस्ति’