Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ

Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma

विश्रुतं यत्त्रिलोकेषु तीरे नदनदीपतेः / तीर्थं तदन्तरीकृत्य स्रुवो रामकराच्च्युतः

viśrutaṃ yattrilokeṣu tīre nadanadīpateḥ / tīrthaṃ tadantarīkṛtya sruvo rāmakarāccyutaḥ

যে তীর্থ তিন লোকেই প্রসিদ্ধ এবং নদ-নদীর অধিপতি (সমুদ্র)-তীরে অবস্থিত, সেই তীর্থের উপর দিয়ে রামের হাত থেকে ছুটে স্রুবটি গিয়ে পড়ল।

viśrutamwell-known
viśrutam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-√śru (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Neuter, Nominative (1st), Singular; qualifying ‘tīrtham’
yatwhich
yat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative (1st), Singular; relative pronoun referring to ‘tīrtham’
tri-lokeṣuin the three worlds
tri-lokeṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक)
FormDvigu: three worlds; Masculine, Locative (7th), Plural
tīreon the bank
tīre:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottīra (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Locative (7th), Singular
nada-nadī-pateḥof the lord of rivers and streams
nada-nadī-pateḥ:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootnada (प्रातिपदिक) + nadī (प्रातिपदिक) + pati (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी): nadānāṃ nadīnām ca patiḥ; Masculine, Genitive (6th), Singular
tīrthamthe sacred ford
tīrtham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottīrtha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd), Singular
tatthat
tat:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular; demonstrative agreeing with ‘tīrtham’
antarīkṛtyahaving interposed
antarīkṛtya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootantar-√kṛ (धातु)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त): ‘having placed in between/inserted/interposed’
sruvaḥthe ladle
sruvaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsruva (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (1st), Singular
rāma-karātfrom Rama’s hand
rāma-karāt:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक) + kara (प्रातिपदिक)
FormTatpuruṣa (षष्ठी): rāmasya karaḥ; Masculine, Ablative (5th/पञ्चमी), Singular
cyutaḥfallen/slipped
cyutaḥ:
Karta-samānādhikaraṇa (कर्तृसमानााधिकरण)
TypeVerb
Root√cyu (धातु)
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Nominative, Singular; predicate of ‘sruvaḥ’