Shloka 5
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
तं तदाश्रममासाद्य ब्रह्मघोषेण नादितम् / विविशुर्त्दृष्टमनसो यथावृद्धपुरस्सरम्
Transliteration
taṃ tadāśramamāsādya brahmaghoṣeṇa nāditam / viviśurtdṛṣṭamanaso yathāvṛddhapurassaram
Translation
ব্রহ্মঘোষে মুখরিত সেই আশ্রমে পৌঁছে তারা মন একাগ্র করে, বয়োজ্যেষ্ঠদের অগ্রে রেখে যথাক্রমে ভিতরে প্রবেশ করল।
Word by Word
तम्that (him/it)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
तत्-आश्रमम्that hermitage
तत्-आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘तस्य आश्रमः’
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); ‘आसाद्य’ = having reached/approached
ब्रह्म-घोषेणby the Vedic chant/sound
ब्रह्म-घोषेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + घोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; तत्पुरुषः—‘ब्रह्मणः घोषः’
नादितम्resounding
नादितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनादि (प्रातिपदिक; √नद् धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त-विशेषणम् (past passive participle): ‘नादित’ = sounded/resonant
विविशुःthey entered
विविशुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
दृष्ट-मनसःwith controlled/steady minds
दृष्ट-मनसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (प्रातिपदिक; √दृश् क्त) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘दृष्टं (नियतं/संयतं) मनो येषां ते’
यथाaccording to / as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/क्रमवाचक-क्रियाविशेषणम्
वृद्ध-पुरः-सरम्with the elders going in front (in due order)
वृद्ध-पुरः-सरम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक) + पुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + सर (प्रातिपदिक; √सृ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘वृद्धाः पुरः (अग्रे) सन्ति यस्मिन् (क्रमे)’; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः