Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 25
अश्वमोचनम् (Aśvamocanam) — “The Release/Recovery of the Sacrificial Horse”
Devanagari script
आसन्नमरणाश्चक्रुर्धर्षितं मुनिमञ्जसा / जैमिनिरुवाच ततो मुनिरदीनात्मा ध्यानभङ्गप्रधर्षितः
Transliteration
āsannamaraṇāścakrurdharṣitaṃ munimañjasā / jaiminiruvāca tato muniradīnātmā dhyānabhaṅgapradharṣitaḥ
Translation
তারা দ্রুতই সেই মুনিকে আঘাত করে মৃত্যুর নিকটে নিয়ে গেল। জৈমিনি বললেন—তখন ধ্যানভঙ্গের আঘাতে ক্ষুব্ধ হলেও অদীনচিত্ত মুনি (বললেন)।
Word by Word
आसन्नमरणाःwith death imminent
आसन्नमरणाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआसन्न + मरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (yeṣāṃ maraṇam āsannam)
चक्रुःthey did/made
चक्रुः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
धर्षितम्insulted/assaulted
धर्षितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootधर्षित (प्रातिपदिक; √धृष्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying munim)
मुनिम्the sage
मुनिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अञ्जसाquickly, directly
अञ्जसा:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअञ्जसा (अव्यय/तृतीया-रूपेण)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (straightway, quickly)
जैमिनिःJaimini
जैमिनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजैमिनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/लिट्), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formक्रमवाचक-अव्यय (then)
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अदीनात्माundaunted in spirit
अदीनात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअदीन + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः (yasya ātmā adīnaḥ)
ध्यानभङ्गप्रधर्षितःdisturbed by the breaking of his meditation
ध्यानभङ्गप्रधर्षितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootध्यान + भङ्ग + प्रधर्षित (प्रातिपदिक; √धृष्, क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (dhyānasya bhaṅgena pradharṣitaḥ / dhyānabhaṅga-hetunā pradharṣitaḥ)