Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 31
सगरदिग्विजयः
Sagara’s World-Conquest / Digvijaya
Devanagari script
स यद्वक्ष्यति तत्सर्वं करिष्ये नात्र संशयः / इति सञ्चिन्त्य मनसा सगरोराजसत्तमः
Transliteration
sa yadvakṣyati tatsarvaṃ kariṣye nātra saṃśayaḥ / iti sañcintya manasā sagarorājasattamaḥ
Translation
রাজসত্তম সগর মনে মনে ভাবলেন—“তিনি যা বলবেন, তা সবই আমি করব; এতে কোনো সংশয় নেই।”
Word by Word
सःhe
सः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
यत्whatever (that which)
यत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
वक्ष्यतिwill say
वक्ष्यति:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Future), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
तत्that
तत्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; तद्-निर्देश (correlative)
सर्वम्all
सर्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying तत्)
करिष्येI will do
करिष्ये:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलृट्-लकार (Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन, आत्मनेपद
नnot
न:
सम्बन्ध (Particle/Modifier)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अत्रhere/in this matter
अत्र:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (locative adverb)
संशयःdoubt
संशयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसंशय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
इतिthus
इति:
सम्बन्ध (Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
सञ्चिन्त्यhaving reflected
सञ्चिन्त्य:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main action)
TypeVerb
Rootसम् + चिन्त् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable participle); ‘having thought/considered’
मनसाwith (his) mind
मनसा:
करण (Karaṇa/Instrument)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
सगरःSagara
सगरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसगर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
राजसत्तमःbest of kings
राजसत्तमः:
सम्बोधन/विशेषण (Apposition to सगरः)
TypeNoun
Rootराजन् + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (राज्ञां सत्तमः = best among kings)