Shloka 33
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
वसिष्ठ उवाच इत्युक्त्वान्तर्दधुः सर्वे पितरो भृगुनन्दनम् / स चापि तद्वचः सर्वं प्रतिजग्राह सादरम्
Transliteration
vasiṣṭha uvāca ityuktvāntardadhuḥ sarve pitaro bhṛgunandanam / sa cāpi tadvacaḥ sarvaṃ pratijagrāha sādaram
Translation
বসিষ্ঠ বললেন—এ কথা বলে সকল পিতৃগণ ভৃগুনন্দনের নিকট থেকে অন্তর্ধান করলেন; আর সেও তাঁদের সমস্ত বাক্য সশ্রদ্ধে গ্রহণ করল।
Word by Word
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवसिष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; speaker designation
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund); ‘having spoken’
अन्तर्दधुःdisappeared
अन्तर्दधुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअन्तर् + धा (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: अन्तर्; ‘disappeared/withdrew’
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; adjective to pitaraḥ
पितरःthe Pitṛs (manes)
पितरः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; irregular stem पितृ
भृगुनन्दनम्Bhr̥gu’s son (Paraśurāma)
भृगुनन्दनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभृगु + नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: भृगोः नन्दनः; object (whom they addressed/left)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; pronoun
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle) = ‘also/even’
तत्-वचःthat statement
तत्-वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् + वचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; तत्पुरुष: तद्-वचस् = ‘that speech/word’
सर्वम्entire
सर्वम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective to tat-vacaḥ
प्रतिजग्राहaccepted
प्रतिजग्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + ग्रह् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; ‘accepted’
सादरम्respectfully
सादरम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस + आदर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोग (adverbial accusative) = ‘with respect’