Previous Verse
Next Verse

Shloka 51

Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince

कृतं मया पश्य हरन्तमोजसा चूडामणिं मामपत्दृत्य ते यशः / इत्येवमुक्त्वा स भृगुर्महात्मा नियोज्य बाणं च विकृष्य चापम्

kṛtaṃ mayā paśya harantamojasā cūḍāmaṇiṃ māmapatdṛtya te yaśaḥ / ityevamuktvā sa bhṛgurmahātmā niyojya bāṇaṃ ca vikṛṣya cāpam

আমার কাজ দেখো, আমি বলপূর্বক তোমার চূড়ামণি হরণ করছি এবং তোমার যশ বিনাশ করছি। এই কথা বলে সেই ভৃগু বংশীয় মহাত্মা বাণ যোজনা করে ধনু আকর্ষণ করলেন।

kṛtamdone
kṛtam:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु) → kṛta (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), Neuter, Nominative/Accusative (प्रथमा/द्वितीया), Singular; impersonal/predicate ‘done’
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Instrumental (तृतीया/3), Singular
paśyasee!
paśya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
harantam(one) taking away
harantam:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Roothṛ (धातु) → harat (कृदन्त)
Formवर्तमानकृदन्त (शतृ), Masculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular; ‘stealing/taking’
ojasāby force/strength
ojasā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootojas (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Instrumental (तृतीया/3), Singular
cūḍāmaṇimcrest-jewel
cūḍāmaṇim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcūḍāmaṇi (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (cūḍāyāḥ maṇiḥ), Masculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular
māmme
mām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Accusative (द्वितीया/2), Singular
apatdṛtyahaving disregarded
apatdṛtya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootapa-dṛ (धातु) → apatdṛtya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having disregarded/ignoring’
teyour
te:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyusmad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Genitive (षष्ठी/6), Singular (enclitic)
yaśaḥfame
yaśaḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyaśas (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular (also possible Nominative; here object of apatdṛtya)
itithus
iti:
Sambandha (सम्बन्ध/quotative)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
evamin this way
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
uktvāhaving said
uktvā:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvac (धातु) → uktvā (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having said’
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
FormPronoun (सर्वनाम), Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular
bhṛguḥBhṛgu
bhṛguḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhṛgu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular (proper noun)
mahātmāgreat-souled one
mahātmā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā-ātman (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय (mahān ātmā yasya/mahān ātmā), Masculine, Nominative (प्रथमा/1), Singular
niyojyahaving set/aimed
niyojya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootni-yuj (धातु) → niyojya (कृदन्त)
Formल्यप्/तुमुन्-सम्भव (gerundive/absolutive usage here as kṛtvā-artham), अव्ययभाव; ‘having fixed/placed’
bāṇamarrow
bāṇam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbāṇa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चय-निपात (conjunction)
vikṛṣyahaving drawn
vikṛṣya:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootvi-kṛṣ (धातु) → vikṛṣya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having drawn (back)’
cāpambow
cāpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcāpa (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (द्वितीया/2), Singular