Shloka 17
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
तथोपचरितं यच्च तत्सर्वं विदितं मम / मया बद्धमिदं सर्वं चजगत्स्थावरजङ्गमम्
Transliteration
tathopacaritaṃ yacca tatsarvaṃ viditaṃ mama / mayā baddhamidaṃ sarvaṃ cajagatsthāvarajaṅgamam
Translation
আর যা কিছু আচরণে সম্পন্ন হয়, সবই আমার জানা; এই সমগ্র জগৎ—স্থাবর ও জঙ্গম—আমার দ্বারাই আবদ্ধ।
Word by Word
tathāthus
tathā:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्ययम्; प्रकारवाचक-अव्ययम् (thus/in that manner)
upacaritamwhat is done/treated
upacaritam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootupa√car + ta (धातु + क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्तं (PPP used substantively), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; अर्थः—उपचारितम् (treated/behaved/served)
yatwhatever
yat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
tatthat
tat:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; निर्देशार्थक-सर्वनाम (that)
sarvamall
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (all)
viditamknown
viditam:
Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√vid + ta (धातु + क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्तं (PPP), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; अर्थः—ज्ञातम् (known)
mamato me/of me
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), एकवचनम्
mayāby me
mayā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया (Instrumental), एकवचनम्
baddhambound
baddham:
Predicative (विधेय)
TypeAdjective
Root√bandh + ta (धातु + क्त-प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्तं (PPP), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; अर्थः—बद्धम् (bound)
idamthis
idam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
sarvamall
sarvam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्ययम्; समुच्चयार्थकः
jagat-sthāvara-jaṅgamamthe world—stationary and moving (beings)
jagat-sthāvara-jaṅgamam:
Apposition/Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक) + sthāvara (प्रातिपदिक) + jaṅgama (प्रातिपदिक)
Formसमाहार-द्वन्द्वः (collective dvandva: ‘स्थावरं च जङ्गमं च’), नपुंसकलिङ्गम्, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्