Shloka 29
Śivaloka–Brahmaloka Varnana
Description of Śivaloka and the Upper Worlds
Devanagari script
यस्यांशांशेन सृजयन्ते लोकाः सर्वे चराचराः / लीयन्ते च पुनर्यस्मिंस्तं नमामि जगन्मयम्
Transliteration
yasyāṃśāṃśena sṛjayante lokāḥ sarve carācarāḥ / līyante ca punaryasmiṃstaṃ namāmi jaganmayam
Translation
যাঁর অংসের অংস থেকে সকল চল-অচল লোক সৃষ্টি হয়, এবং পুনরায় যাঁতেই লীন হয়—সেই জগন্ময়কে আমি প্রণাম করি।
Word by Word
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
अंश-अंशेनby a fraction of a fraction
अंश-अंशेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक) + अंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental/3rd), एकवचन; अव्ययीभावः ‘अंशे अंशे’ (part by part) → ‘अंशांशेन’ (by a portion of a portion)
सृजयन्तेare created / come forth
सृजयन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√सृज् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
लोकाःworlds
लोकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; लोकाः इत्यस्य विशेषणम्
चराचराःmoving and unmoving
चराचराः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootचर (प्रातिपदिक) + अचर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; द्वन्द्वः ‘चराः च अचराः च’ (moving and unmoving) — लोकाः इत्यस्य विशेषणम्
लीयन्तेdissolve / merge
लीयन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√ली (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद; ‘लयम् यान्ति’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
यस्मिन्in whom
यस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन; सम्बन्ध-सर्वनाम
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नमामिI bow to
नमामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√नम् (धातु)
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
जगन्मयम्made of / pervading the universe
जगन्मयम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootजगत् (प्रातिपदिक) + मय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः ‘जगत्-मय’ (consisting of the universe) — तम् इत्यस्य विशेषणम्