Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord

पतितश्च त्वया भूयोभूमेरुत्थापितो ऽधुना / पित्रेव नितरां पुत्रः प्रेम्णात्यर्थं दयालुना / इत्येष मम वृत्तान्तः साकल्येनोदितस्तव

patitaśca tvayā bhūyobhūmerutthāpito 'dhunā / pitreva nitarāṃ putraḥ premṇātyarthaṃ dayālunā / ityeṣa mama vṛttāntaḥ sākalyenoditastava

আমি পতিত হয়েছিলাম, কিন্তু তুমি এখন আবার আমাকে ভূমি থেকে তুলে দিলে—যেমন অতিশয় দয়ালু পিতা প্রেমে পুত্রকে তুলে নেয়। এই আমার সম্পূর্ণ বৃত্তান্ত তোমাকে বললাম।

पतितःfallen
पतितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु) → पतित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (Past participle, क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्तृविशेषण
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)
त्वयाby you
त्वया:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd), एकवचन
भूयःagain
भूयः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootभूयः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरर्थे—‘again’
भूमेःfrom the ground
भूमेः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, पञ्चमी (5th), एकवचन; अपादान
उत्थापितःraised (up)
उत्थापितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउद्+स्था (धातु) → उत्थापित (णिच् causative + क्त)
Formणिजन्त-भूतकृत् (Causative past participle, क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘raised up’
अधुनाnow
अधुना:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootअधुना (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक—‘now’
पित्राby a father
पित्रा:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन
इवlike/as
इव:
Upamana (उपमान)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)
नितराम्exceedingly
नितराम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनितराम् (अव्यय)
Formअव्यय; तीव्रार्थक—‘exceedingly’
पुत्रःa son
पुत्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
प्रेम्णाwith love
प्रेम्णा:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootप्रेमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; साधन/हेतु
अत्यर्थम्very much
अत्यर्थम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formअव्यय; अतिशयार्थक—‘very much’
दयालुनाby the compassionate (one)
दयालुना:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootदयालु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; कर्तृ/करणविशेषण (‘by the compassionate one’)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/समाप्त्यर्थक—‘thus’
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), एकवचन
वृत्तान्तःaccount; narrative
वृत्तान्तः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृत्तान्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
साकल्येनcompletely; in full
साकल्येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसाकल्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; करण—‘in entirety’
उदितःtold
उदितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootउद्+इ (धातु) → उदित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकृत् (Past participle, क्त); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘told/uttered’
तवto you / your
तव:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th), एकवचन