Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

Rāma’s Stuti of Śiva (Śarva) and the Theophany of the Three‑Eyed Lord

नमो विश्वात्मने लोकस्थितिव्या पारकारिणे / सत्त्वविज्ञानरुपाय पराय प्रत्यगात्मने

namo viśvātmane lokasthitivyā pārakāriṇe / sattvavijñānarupāya parāya pratyagātmane

বিশ্বাত্মা, লোকস্থিতির কার্যসম্পাদককে নমস্কার; সত্ত্ব-জ্ঞান-রূপ, পরম ও অন্তর্মুখ আত্মাকে প্রণাম।

नमःhomage
नमः:
Sambodhana/उद्गार (Salutation)
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'नमो' इति रूपान्तर (o-sandhi)
विश्व-आत्मनेto the universal Self
विश्व-आत्मने:
सम्प्रदान (Dative recipient)
TypeNoun
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुष ('the self of the universe')
लोक-स्थिति-व्याto the one connected with the maintenance of the worlds (reading uncertain)
लोक-स्थिति-व्या:
सम्प्रदान (Dative recipient)
TypeAdjective
Rootलोक (प्रातिपदिक) + स्थिति (प्रातिपदिक) + व्य (प्रातिपदिक; uncertain reading)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; पाठसन्देह: 'लोकस्थितिव्या' सम्भवतः 'लोकस्थितिव्यापकारिणे/लोकस्थितिव्यवकारिणे' इत्यादि; as given treated as compound epithet in dative agreeing with implied deity
पार-कारिणेto the one who ferries across
पार-कारिणे:
सम्प्रदान (Dative recipient)
TypeNoun
Rootपार (प्रातिपदिक) + कारिन् (प्रातिपदिक; √कृ धातु)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुष ('one who causes to cross to the farther shore')
सत्त्व-विज्ञान-रूपायto the one whose form is sattvic knowledge
सत्त्व-विज्ञान-रूपाय:
सम्प्रदान (Dative recipient)
TypeAdjective
Rootसत्त्व (प्रातिपदिक) + विज्ञान (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (रूप), चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; तत्पुरुष ('having the form of sattva-knowledge')
परायto the supreme one
पराय:
सम्प्रदान (Dative recipient)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन
प्रत्यग्-आत्मनेto the inner Self
प्रत्यग्-आत्मने:
सम्प्रदान (Dative recipient)
TypeNoun
Rootप्रत्यक् (प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; कर्मधारय ('the inward Self')