Shloka 9
Nakṣatra-Śrāddha (Ancestral Rites Connected with Asterisms) — नक्षत्रश्राद्धम्
Devanagari script
कृष्णच्छागस्य मासेन तृप्तिर्भवति शाश्वती / अत्र गाथाः पितृगीताः कीर्तयन्ति पुराविदः
Transliteration
kṛṣṇacchāgasya māsena tṛptirbhavati śāśvatī / atra gāthāḥ pitṛgītāḥ kīrtayanti purāvidaḥ
Translation
কৃষ্ণ ছাগ (কালো ছাগল) মাংসে শাশ্বত তৃপ্তি হয়। এখানে পিতৃগীত গাথা পুরাবিদগণ কীর্তন করেন।
Word by Word
कृष्णच्छागस्यof the black goat
कृष्णच्छागस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकृष्ण + छाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘कृष्णः छागः’ इति कर्मधारयः; सम्बन्धः
मासेनfor (a) month
मासेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; करणम्—कालपरिमाणेन
तृप्तिःsatisfaction
तृप्तिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतृप्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्तृवत् भावः
भवतिbecomes/is
भवति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
शाश्वतीeverlasting
शाश्वती:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशाश्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘तृप्तिः’ विशेषणम्
अत्रhere
अत्र:
Adhikarana (अधिकरण/adverbial)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (adverb of place)
गाथाःverses/songs
गाथाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगाथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्ता
पितृगीताःsung by the ancestors
पितृगीताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपितृ + गीत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; ‘पितृभिः गीताः’ (षष्ठी/तृतीया-सम्बन्धार्थे) ‘गाथाः’ विशेषणम्
कीर्तयन्तिrecite/proclaim
कीर्तयन्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकीर्तय् (धातु; √कीर्त् causative)
Formलट् (Present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
पुराविदःknowers of ancient lore
पुराविदः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुराविद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्; कर्ता